परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

७४ परिभाषेन्दुशेखरः [ १ प्रकरणे- ‘पादः पदि’ति सूत्रे ‘षष्ठी स्थाने’ इति सूत्रे च भाष्ये स्पष्टैषा ॥१२॥ चोक्तन्यायेन तत्सत्तोत्तरसत्ताकस्तन्मध्यपतित एव तद्ग्रहणेन गृह्यते, न तु तदु- द्देश्यतानिरूपकोऽपि, भाष्योक्तलौकिकव्यवहारे उद्देश्यताया अप्रवेशात् । एवञ्च अकचो ‘भिन्धकी’त्यत्र हिशब्दसत्तोत्तरं प्रवर्त्तमानत्वेन तन्मध्यपतितत्वेन चोक्तन्यायेन हकीत्यस्य हिशब्दग्रहणेन ग्रहणे बाधकाभावादुक्तभाष्यस्य निरुक्तार्थे ज्ञापकत्वं सम्यगेवेति वदन्ति । न चैवं ‘चलीक्लृप्यत’ इत्यत्र रीगागमोत्तरं तद्विशिष्टस्य निर्दिश्यमानत्वा- भावेन ‘कृपो रो ल’ इति लत्वं न स्यादिति चेन्न । रीग्विशिष्टस्य निर्दिश्यमानत्वा- भावेऽपि तस्य निर्दिश्यमानावयवत्वसत्त्वेनादोषात् । न च ‘