परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

परि० क्र० विवरणम् नित्याऽनित्यत्वे विशेषः ८९. 'श्रौणहत्य' इत्यत्र अन्त्य- अनित्या अनित्यत्वं 'न भूसुधियोः' (६.४.८५) नकारस्य स्थाने निपातेन तत्त्व- इति निषेधात् । टीकाकृतस्तु अस्या करणं ज्ञापकम् । अनित्यत्वे उपयोगाभावमाहुः (पृ० २९७) । ९०. 'नेदमदसोरकोः (७.१.११) नित्या × इति सूत्रे अकोरिति निषेधो ज्ञापकः । ९१. 'यस्य विभाषा' (१.२.१५) ,, 'स्वरतिसूति' (७.२.४४) इति सूत्रे इति सूत्रभाष्येण ध्वनिता सूतिसुयत्योः पृथङ् निर्देशोऽस्या ज्ञापितेयम् । ज्ञापक इति कैयटः । परन्तु तन्मतं ग्रन्थकृता प्रत्याख्यातम् । टीकाकृतस्तु कैयटमतमेव युक्तमाहुः (पृ० २९९) । ९२. 'हेरचङि' (७.३.५६) इति सूत्रे ,, इयञ्च कुत्वविषयैवेति 'हेरचङि' अचङीति निषेधो ज्ञापकः । इति सूत्रे भाष्यकृतः । एतेन 'न भामू- पूकम्०' (८.४.३४) इति शत्वनिषेध- सूत्रे उक्तम्—'णत्वभादीनामुपसंख्या- नम्' इति वार्तिकमस्या अनित्यत्वे ज्ञापकमित्यपास्तम् । ९३. 'ज्यादादीयसः' (६.४.१६०) अनित्या अनित्यत्वन्तु 'अस्मदोद्वयोश्च' इति सूत्रे आद्ग्रहणम् 'ज्ञाजनो- (१.२.५९) 'कियतदोर्निर्धारणे द्वयो- र्जा' (७.३.७९) इति सूत्रे च रैकस्य (पा० ५.३.९२) इति सूत्रयोः जाग्रहणं ज्ञापकम् । 'द्वयोः' इति निर्देशाद्, 'येषाम्' इति साधूदाहरणाच्च । ९४. 'ओर्गुणः' (६.४.१४६) इति × भाष्यानुक्तत्वादस्वीकार्या । सूत्रे गुणग्रहणं ज्ञापकम् । ९५. 'आनि लोट्' (८.४.१६) इति × सूत्रे आडागमग्रहणं ज्ञापकम् । ,, ९६. 'तनादिकृञ्भ्यः' (३.१.७९) × इति सूत्रे कृञ्ग्रहणं ज्ञापकम् । ,, ९७. 'अक्षिडो डित्करणं ज्ञापकम् । × ,, ९८. 'अनुदात्तं पदमेकवर्ज्यम्' (६.१.१५८) इति सूत्रे वर्ज्य- ग्रहणं ज्ञापकम् । ,,

• २५ -