परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

२५० परिभाषेन्दुशेखरः [ २ प्रकरणे- सम्प्रसारण इति परस्य यणः पूर्वं सम्प्रसारणं पूर्वस्य तु तन्निमित्तकः प्रतिषेध केचित्तु—अत्रापवादपदं निषेध-पर्युदासयोरुपलक्षणम्, तेन ‘ररन्धतुरि’त्यत्र नुमः पूर्वं कित्त्वं न ; अन्यथा नलोपः स्यात् । मम तु यद्यत्र ‘लिट् किदि’ति कित्त्वं न प्रवर्तेत, तर्हि नुमि कृते ‘असंयोगादि’ति प्रवर्तेतेति सम्भावनायाः सत्त्वेन कित्त्वा- प्रवृत्त्या नलोपो न । यदि त्वत्र प्रतिपदोक्तत्वात् कित्त्वात् पूर्वमेव नुमित्युच्यते, तदा- लिप्धातोरनुपसर्गात् ‘लिम्पविन्दे’ति शप्रत्ययं कृत्वा उपसर्गयोगे ‘प्रलिम्प’ इत्यस्या- प्पत्तिः । मम तु यदि शप्रत्ययो न स्यात्तदा उपसर्गयोगे ‘अनुपसर्गादि’ति निषेधविषयः स्यादिति सम्भावनया शप्रत्ययानुत्पत्त्या ‘प्रलिप’ इत्येवेति प्राहुः । तन्न ; निषेध्य-