परिभाषेन्दुशेखर (नागेश भट्ट - व्याकरण परिभाषा सिद्धान्त एवं भैरवी टीका सटीक)

२५२ परिभाषेन्दुशेखरः [ २ प्रकरणे- कैयटेन पाठात् । अत एव ‘रमे’ इत्यादौ प्रतिपदोक्तत्वात्पूर्वमेत्वे आकार- प्रश्लेषाद्धल्ङ्यादिलोपो न प्राप्नोतीत्याशङ्क्य, ‘एङ्‌ह्रस्वादि’ति लोपेन समाहितम् ॥ ६५ ॥ ननु 'अयजे इन्द्रमि'त्यादौ अन्तरङ्गस्यापि गुणास्यापवादेन सवर्ण- दीर्घेण बाधः स्यादत आह— अपवादो यद्यन्यत्र चरितार्थस्तर्ह्यन्तरङ्गेण बाध्यते ॥ ६६ ॥ — ❀ — निरवकाशत्वरूपस्य बाधकत्वबीजस्याभावात् । एवञ्च प्रकृतेऽन्त- रङ्गेण गुणेन सवर्णदीर्घः समानाश्रये चरितार्थो यण्-गुणयोरपवादोऽपि वाच्यम् ; ‘द्विमूर्ध’ इत्यादौ षजन्तात्कबभावार्थं तस्याऽऽवश्यकत्वात् । अत एवेति । पराद्यपेक्षया बलवत्त्वादेवेत्यर्थः ॥ ६५ ॥ बाधकत्वबीजस्याभावादिति