प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

प्रथमोऽङ्कः ४१ तेषां ब्रह्मभिदां विधाय विधिवत्प्राणान्तिकं विद्यया प्रायश्चित्तमिदं मया पुनरसौ ब्रह्मैकतां नीयते ॥ ३१ ॥ तद्भवतु । प्रस्तुतविधानाय शमादीन् योजयामः । ( इति निष्क्रान्तौ मतिविवेकौ ) इति श्रीकृष्णमिश्रयतिविरचिते प्रबोधचन्द्रोदये प्रथमोऽङ्कः ॥ १ ॥ मृत्योः पदं जननमरणस्थानं संसारं प्रापितः मया विवेकेन तेषां पूर्वोक्तगुणकानाम् ब्रह्मभिदाम् ब्रह्मप्रतियोगिकभेदकरणास् विद्यया आत्मज्ञानेन विधिवत् शास्त्रोक्त- प्रकारेण इदं प्राणान्तिकं प्रायश्चित्तं विधाय असौ आत्मा पुनः भूयः ब्रह्मैकताम् ब्रह्माभेदम् । नीयते प्राप्यते । येऽहङ्कारादयो ब्रह्मरूपतया जगदादेः शाश्वतस्य प्रभो- श्चात्मनोऽहङ्कारावेशनेन देहाद्यात्मकतां समायोज्य देहसम्बन्धद्वारकं जननमरण- सम्बन्धं व्यधुस्तेषां पाप्मनामहङ्कारादीनां प्राणान्तिकं प्रायश्चित्तं शास्त्रप्रक्रियया विधाप्य विद्याप्रकाशद्वारा विवेकोऽहं तमात्मानं पुनर्ब्रह्मात्मतां प्रापयामीति भावः पूर्वोक्तमेव वृत्तम् ॥ ३१ ॥ अत्र भेदो नाम मुखसन्धैरेकादशमङ्गमुक्तं, तलक्षणं यथा—‘भेदः प्रोत्साहकरणम्’ । प्रस्तुतविधानाय—प्रक्रान्तस्यात्मवन्धनिवृत्तिरूपस्य कार्यस्य विधानाय सम्पादनाथ । शमादीन्-शमदमप्रभृतीन् । इति मैथिलपण्डित-श्रीरामचन्द्रमिश्रप्रणीते प्रबोधचन्द्रोदय'प्रकाशे' प्रथमाङ्क—'प्रकाशः' । फिर उसे ब्रह्मात्मत्व प्राप्त कराया जाता है ॥ ३१ ॥ इसलिये प्रस्तुत कार्य सिद्ध करनेके लिये शमादिको व्यापारित करता हूँ । ( मति तथा विवेकका प्रस्थान ) प्रथम अङ्क