भारतकोश
प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)

Prabodhachandrodaya of Krishnamishra with Commentary

कृष्णमिश्र यति द्वारा

DevanagariHindipublished274 पृष्ठ

पृष्ठ 88, कुल 274 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 88

७० प्रबोधचन्द्रोदयम् चार्वाकः—देवप्रसादात्सर्वत्र भद्रम्। निर्वर्तितकृत्यशेषश्च देवपादमूलं द्रष्टुमिति। यतः— आज्ञामवाप्य महतीं द्विषतां निपाता- न्निर्वर्त्य तां सपदि लब्धसुखप्रसादः। उच्चैःप्रमोदमनुमोदितदर्शनः सन् धन्यो नमस्यति पदाम्बुरुहं प्रभूणाम्॥ २४॥ महामोहः—अथ तस्मिन्कलौ कियत्संवृत्तम् ? चार्वाकः—देव, व्यतीतवेदार्थपथः प्रथीयसीं यथेष्टचेष्टां गमितो महाजनः। देवप्रसादात्-त्वदनुग्रहात्। निर्वर्त्तितकृत्यशेषः-समाप्तकर्त्तव्यः। देवपादमूलम्- भवदीयचरणप्रान्तम्। आज्ञामिति० महतीम् कार्यगौरवगुर्वीम् आज्ञाम् प्रभोः आदेशम् अवाप्य लब्ध्वा, ताम् आज्ञाम् द्विषतां शत्रूणां निपातात् संहारात् निर्वर्त्य साधयित्वा सपदि सद्यः लब्धसुखप्रसादः प्राप्तसन्तोषः सन् उच्चैः प्रमोदो हर्षो यत्र तत्तथा सात्यानन्दम् अनुमोदितदर्शनः दर्शनदानकृपया कृतार्थीकृतः धन्यः स्तुत्यः प्रभूणाम् स्वामिनां भवताम् मोहमहाराजानाम् पदाम्बुरुहं चरणकमलम् नमस्यति प्रणमति। शत्रुनिपा- तविषयां प्रभोराज्ञामासाद्य शत्रुशातनेन तां सम्पाद्य च सन्तुष्टमना अहं चार्वाकः सानन्दं भवता दत्तदर्शनो भवतः पादकमलं प्रणमामीत्याशयः। पूर्वतनं वृत्तम्॥२४॥ तस्मिन् कलौ-तद्विषये, कलिना कियत्कार्यं कृतमिति प्रश्नाशयः। व्यतीतेति० महाजनः वैदिकजनः समधिको जन इति वा। प्रथीयसीम् पृथुतराम् भूयसीम् यथेष्टचेष्टाम् इच्छानुकूलव्यवहारम् गमितः यथेच्छाचारितां प्रापितः सन्नित्याशयः, व्यतीतवेदार्थपथः वैदिकमार्गाच्च्युतः। वैदिका जना भूयसीं यथेच्छा- चारितां लम्भिताः सन्तो वैदिकमार्गाच्च्याविता इत्येतावत् कार्यं जातमित्याशयः। चार्वाक—आपकी कृपासे सब कुशल है। सब कार्य सम्पन्न करके आपके चरणोंमे आया हूं। क्योंकि— बड़ी सी आज्ञा प्राप्त करके शत्रुओंका विनाशकर सुख तथा प्रसन्नता प्राप्त करके दर्शनकी अनुमति मिलजानेसे धन्य हो मैं प्रभुके चरणोंमें प्रणाम कर धन्य हो रहा हूं॥२४॥ महामोह—उस कलिके सम्बन्धमें कितनी दूर तक गति हुई है ? चार्वाक—देव, अधिकांश लोक वेदोक्त पथका त्याग करके यथेच्छाचारी बन गये है, इसमे न हम