प्रबोधचन्द्रोदयम् (कृष्णमिश्र यति - वेदान्त रूपक नाटक सटीक)
Prabodhachandrodaya of Krishnamishra with Commentary
कृष्णमिश्र यति द्वारा
पृष्ठ 92, कुल 274 में से
संदर्भ में पढ़ें७४ प्रबोधचन्द्रोदयम् (प्रविश्य दौवारिकः) दौवारिकः—जयतु जयतु। आज्ञापयतु देवः। महामोहः—भो असत्सङ्ग, आदिश्यन्तां कामक्रोधलोभमदमात्सर्या- दयो यथा योगिनी विष्णुभक्तिर्भवद्भिरेवावहितैर्विहन्तव्येति। दौवारिकः—यदाज्ञापयति देवः। (इति निष्क्रान्तः) (ततः प्रविशति पत्रहस्तः पुरुषः) पुरुषः—अहमुत्कलदेशादागतोऽस्मि। अस्ति तत्र सागरतीरसन्नि- वेशे पुरुषोत्तमशब्दितं देवतायतनम्। तस्मिन्मदमानाभ्यां भट्टारकाभ्यां महाराजसकाशं प्रेषितोऽस्मि। (विलोक्य) एषा वाराणसी। इदं राज- कुलम्। यावत्प्रविशामि। (प्रविश्य) एष भट्टारकश्चार्वाकेण सार्धं किमपि मन्त्रयंस्तिष्ठति। तदुपसर्पाम्येनम्। (उपसृत्य) जयतु जयतु भट्टारकः। अवहितैः-सावधानैः। अत्र 'विष्णुभक्तिर्विहन्तव्येति' समारभ्य 'सा भवद्भिरेव निग्राह्या' इत्यन्तेन विष्णुभक्तिश्रद्धाहिंसाकथनेनाप्तिमतीतेर्विधूतं नाम प्रतिमुखसन्धेस्तृतीयमङ्गम्, विधू- तमाप्तिर्निवार्यतम्' इति तल्लक्षणात्। सागरतीरसन्निवेशे—समुद्रतीरस्थे पत्तने। पुरुषोत्तमशब्दितम्-पुरुषोत्तमपदेन ख्यातम्। देवतायतनम्-देवमन्दिरम्। तस्मिन् मदमानाभ्याम् भट्टारकाभ्याम्-तत्र स्थिताभ्यां राजभ्यां मदमानाभिधाभ्याम्। महाराजसकाशम्-महामोहपार्श्वे। (दौवारिक का प्रवेश) दौवारिक—जय हो जय हो! महाराजकी आज्ञा सुने। महामोह—अजी असत्सङ्ग, कामक्रोध लोभ मद मात्सर्य आदिको आदेश सुना दो कि आप लोग सावधान होकर देवी विष्णुभक्तिको मारदे। दौवारिक—महाराजकी जैसी आज्ञा। (जाता है) (हाथमें पत्र लेकर पुरुषका प्रवेश) पुरुष—मै उत्कल देश से आरहा हू। वहाँ समुद्रके किनारे पुरुषोत्तमका मन्दिर है। वहाँ रहने वाले मद-मान ने मुझे महाराजके पास भेजा है। (देखकर) यही है वाराणसी।