भारतकोश
प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - प्रतिमा-दर्शन एवं सम्पूर्ण ७ अङ्क सान्वय सटीक)

प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - प्रतिमा-दर्शन एवं सम्पूर्ण ७ अङ्क सान्वय सटीक)

Pratimanatakam of Mahakavi Bhasa with Commentary

महाकवि भास द्वारा

DevanagariHindipublished178 पृष्ठ

पृष्ठ 104, कुल 178 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 104

( 101 ) [भरत]—और क्या, और क्या । मै दशरथ का पुत्र भरत हूँ, कैकेयी का नही । [देव]कुलिक—तो अब आप जा सकते है । [भरत]—ठहरो, बची हुई बात भी कह दो । [देव]कुलिके—क्या किया जाए । सुनिए । महाराज दशरथ की मृत्यु हो गई । सीता और लक्ष्मण के साथ राम वन को क्यो चले गए, इसका मुझे कारण ज्ञात नही है । [भर]त—क्या कहा, क्या पूज्य राम भी वन को गए ? (फिर मूच्छित हो जाता है) (१) मूल देवकुलिकः—कुमार ! समाश्वसिहि समाश्वसिहि । [भ]रतः—(समाश्वस्य) अयोध्यामटवीभूतां पित्रा भ्रात्रा च वर्जिताम् । पिपासार्तोऽनुधावामि क्षीणतोयां नदीमिव ॥ (१०) आर्य ! विस्तरश्रवणं मे मनसः स्थैर्यमुत्पादयति । तत् सर्वमन- वशेषमभिधीयताम् । देवकुलिकः—श्रूयताम्, तत्रभवता राज्ञाभिषिच्यमाने तत्रभवति रामे भवतो जनन्याऽभिहितं किल । भरतः—तिष्ठ, तं स्मृत्वा शुल्कदोषं भवतु मम सुतो राजेत्यभिहितं तद्धैर्येणाश्वसत्या व्रज सुत वनमित्यार्याऽप्यभिहितः । तं दृष्ट्वा बद्धचीरं निधनमसहत राजा ननु गतः पात्यन्ते धिक्प्रलापा ननु मयि सदृशाः शेषाः प्रकृतिभिः ॥ (११) (मोहमुपगतः) (नेपथ्ये) उत्सरतार्याः ! उत्सरत । देवकुलिकः—(विलोक्य) अये ! काले खल्वागता देव्यः पुत्रे मोहमुपागते । हस्तस्पर्शो हि मातृणामजलस्य जलाञ्जलिः ॥ (१२)