प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - प्रतिमा-दर्शन एवं सम्पूर्ण ७ अङ्क सान्वय सटीक)

(ततः प्रविशन्ति देव्यः सुमन्त्रश्च) सुमन्त्रः— इत इतो भवत्यः । इदं गृहं तत् प्रतिमानृपस्य नः समुच्छ्रयो यस्य स हर्म्यदुर्लभः । असन्निवृत्तैरप्रतिहारिकागतै- र्विना प्रणामं पथिकैरुपास्यते ॥ (१३) (प्रविश्यावलोक्य) भवत्यः ! न खलु न खलु प्रवेष्टव्यम् । अयं हि पतितः कोऽपि वयःस्थ इव पार्थिवः । देवकुलिकः— परशङ्कामलं कर्तुं गृह्यतां भरतो ह्ययम् ॥ (१४) (निष्क्रान्तः) देव्यः—(सहसोपगम्य) हा जात ! भरत ! भरतः—(किञ्चित् समाश्वस्य) आर्य ! सुमन्त्रः—जयतु महा— (इत्यर्धोक्ते सविषादम्) आहो स्वरसादृश्य- मन्ये प्रतिमास्थो महाराजो व्याहरतीति । भरतः—अथ मातृणामिदानीं काऽवस्था । देव्यः—जात ! एषा नोऽवस्था । (अवगुण्ठनमपनयन्ति) सुमन्त्रः—भवत्यः ! निगृह्यतामुत्कण्ठा । भरतः—(सुमन्त्रं विलोक्य) सर्वसमुदाचारसन्निकर्षस्तु मा सूचयति कच्चित् तात ! सुमन्त्रो भवान् ननु । सुमन्त्रः—कुमार ! अथ किम् । सुमन्त्रोऽस्मि । अन्वास्यमानश्चिरजीवदोषैः कृतघ्नभावेन विडम्ब्यमानः । अहं हि तस्मिन् नृपतौ विपन्ने जीवामि शून्यस्य रथस्य सूतः ॥ (१५) शब्दार्थ—समाश्वस्य=आश्वासन पाकर । अटवीभूतां=अरण्य के तुल्य वर्जिताम्=रहित । पिपासार्तः=पानी की इच्छा से पीडित । अनुधावामि=पीछे दौडता हूं । क्षीणतोयां=सूखे जल वाली । विस्तरश्रवणं=विस्तार से समाचार