प्रतिमानाटकम् (महाकवि भास - प्रतिमा-दर्शन एवं सम्पूर्ण ७ अङ्क सान्वय सटीक)
Pratimanatakam of Mahakavi Bhasa with Commentary
महाकवि भास द्वारा
पृष्ठ 135, कुल 178 में से
संदर्भ में पढ़ें(144) राम—सीते, तुम्हारा सोचना नितान्त उचित है । यमराज के बाणों के प्रहार होने वाले मेरे शरीर पर हृदय का घाव तो अभी वैसा ही है । इसी बीच अनेक फल वाले दुःख रूपी बाणों के आघात उसी स्थान पर बार-बार गिर रहे हैं । (४) सीता—आखिर आर्यपुत्र को किस बात की चिन्ता है ? (२) मूल रामः—श्वस्तत्रभवतस्तातस्यानुसंवत्सरश्राद्धविधिः । कल्पविशेषेणनिवपनक्रियामिच्छन्ति पितरः । तत कथं निर्वर्तयिष्यामीत्येतच्चिन्त्यते । अथवा— इच्छन्ति तुष्टिं खलु येन केन त एव जानन्ति हि ता दशा मे । इच्छामि पूजां च तथापि कर्तुम् तातस्य रामस्य च सानुरूपाम् ॥ (५) सीता—आर्यपुत्र ! निर्वर्तयिष्यति श्राद्धं भरत ऋद्ध्या, अवस्था- नुरूपं फलोदकेनाप्यार्यपुत्रः । एतत् तातस्य बहुमततरं भविष्यति । रामः—मैथिलि ! फलानि दृष्ट्वा दर्भेषु स्वहस्तरचितानि नः । स्मारितो वनवासं च तातस्तत्रापि रोदिति ॥ (६) (ततः प्रविशति परिव्राजकवेषो रावणः) रावणः—एष भोः ! नियतमनियतात्मा रूपमेतद् गृहीत्वा खरवधकृतवैरं राघवं वञ्चयित्वा । स्वरपदपरिहीणां हव्यधारामिवाहं जनकनृपसुतां तां हर्तुकामः प्रयामि ॥ (७) (परिक्रम्याधो विलोक्य) इदं रामस्याश्रमपदद्वारम् । यावदवतरामि । (अवतरति) यावदहमप्यतिथिसमुदाचारमनुष्ठास्यामि । अहमतिथिः । कोऽत्र भोः !