पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

१८६ पृथ्वीराजरासौ । [ आदि पर्व दूद्द कसंध आसंध । राज सम जंग विचारिय ॥ सजौ सेन अप्पनी । भिरौ संजौ अरि भारिय ॥ चहुआन राय आनन्द सुच्च । अति उमाह भारथ मनच्च ॥ अच सम्म लग्गि ऋषी दलच्च । बात चक्र मानहु तिनच्च ॥ छं० ॥ ६२८ ॥ रु० ॥ ३२४ ॥ ॥ दोनों राजाओं का डेरौं पर जाना और पिछली रात को युद्धारंभ होना ॥ दूहा ॥ दूद्द परिट्टि * राजन उठे । गय अप्पाने ठावै ॥ निसा जाम रहि पाछली । भयौ निसान निघाव ॥ छं० ॥ ६३० ॥ रु० ॥ ३२५ ॥ सोमेशकी सहायता से अनंग की विजयपालजी के साथ लडाई ॥ भुजंगी ॥ रही जाम एकं निसा पच्छि यानं । बजे नद्द नीसान बीसान जानं ॥ चक्कौ राज आनंग सोमं समेतं । बढे हास रासं चित्तं प्रीति चेतं ॥ छं० ६३१ ॥ सुसै सेन ऊचं धजा नेज साची । सनौं बह्लं मक्कू रञ्जै सु राची ॥ सजे पप्खरं बाज दंती सनैनं । सनाहंत श्रीतं चित्तं जुद्ध जेनं ॥ छं० ॥ ६३२ ॥ दूतै आनि दूतं कही बत्त सायं । सजै सेन आयौ विजपाल राजं ॥ ख्रपं व्यूच आकार सञ्जे सभारं । दढं फन्न पुंछं रच्चे भ्रित्त सारं ॥ छं० ॥ ६३३ ॥ सुने बत्त आनंग चित्तं बिचारी । कही सोम सीषी बँधौ बंध भारी ॥ सजो सेन अप्पान व्यूहं गहरं । गिल्लै ख्रप्प तामं हुवै जित्ति सूरं ॥ छं० ॥ ६३४ ॥

• हिं० परिट्टि (सं० स्त्री० परीष्टि = Inquiry, research, &c.) से है ॥ ३२५ पाठान्तर :- परट्ठि । परठि । अप्पानै । ठाह । जांम । पछली । निसांन । नघाय ॥ ३२६ पाठान्तर :- जांम । इक्कं । इक्क । पछियनं । बजै । नीसांन । वरसांन । चक्रे । सोमे । सोम । समैत । चढे । हांश । रास । राशं । चित । सुभे । क्षेत्र । नेन । मांही । मनौ । बदलं । बदलल । मका । रचे । रच्ये । पषरं । सनैनं । सनांर्हित । भितं । चित्तं । जूदू । जैनं दूते । इतैं । आंनि । आय । सभैं । आयेो । विजिपाल । विजेपाल । अपं । रूप । सजे । सु भारं । दंढं । फन । फच । पुछं । भृत्ति । ध्रित । सुनै श्रवनं वैनं वतं विचारी । सिरकं । सिपं । बंधो । सजो । अपान । कद्दरं । गिले । अप । जिति । चंचु । राय । तिन । राजं । पिछ । चौरंग । तयं तुहु । जय । उधीर । पिछ । घरा धार उधार वीरं सु नेवं । पंड पिंड । पंड पंड । लज । सेजे । सन्नै । पुछ । पथ्य । कूर्भ । जिन्ने । जित्तीया । जितिया । अनेक । अय । नंगं । तिन । अग । आतस । भारे । दुयं । गेनं । उडै । कंपे । कये । बठे । भंडा । दिषानं । वजै । अचहु । आनंद्द । अंनद्र । गजे । निसांनं ॥