पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

आदि पर्व ] पृथ्वीराजरासो । १२७ सज्यो पंच ग्रीवा सु सोमेस रायं । तिनं संभरी लांज राजं सचायं ॥ दिसा दाचिनी पञ्च चौरंग वीरं । कुलं चाहुवानं जयं जुद्ध भीरं ॥ छं० ॥ ६३५ ॥ थियं पञ्च वीरंम वीरंग देवं । धरा धार उद्धार धारं सु नेवं ॥ पगं पंड आनंग राजंग पाखं । धरा पंड पंडं भुजं लज्ज झाखं ॥ छं० ॥ ६३६ ॥ सजे पुक्क कोरंभ जैसिंघ नामं । जिनै जित्तिया जुद्ध अनेक ठामं ॥ सजे अग्ग पंती मदं मोष नग्गं । तिनं अग्ग आतस्स भारं उतंगं ॥ छं० ॥ ६३७ ॥ दुवै सेन मिच्छी उडी रेन पूरं । कंपे कायरं सूर वढ्ढे सनूरं ॥ धजा नेज ढालं पताषी दिसानं । वजे सिंधु आनद्द गज्जे निसानं ॥ छं० ॥ ६३८ ॥ रू० ॥ ३२६ ॥ कवित्त ॥ वज्जि गद्दर नीसान । अग्गि अग वान विकुट्टिय ॥ *दरिया दधि किय मथन ।+ भोम फटिय पच्च तुद्दिय ॥ करषि मुट्ठि कम्मान । तानि अन वान छनं किय ॥ मनहुं चिल्ह दिसि सदल । ‡ भौर वासं नमनं किय ॥ रुधि मग्ग मिच्च षांच मुद्दयी । सुभर सोम मत्तो गहन ॥ सर सार सार उच्चर सिखह । मनु मेघ बुंद मच्छी मछन ॥ छं० ॥ ६३९ ॥ रू० ॥ ३२७ ॥ विराज ॥ चुरंगी सु वीरं । जुटे जुद्ध भीरं ॥ कुटे मोष बानं । मुदे आसमानं ॥ छं० ॥ ६४० ॥ परे वप्प घायं । करें कूच कार्यं ॥ उभारंत सेखं । हुवं सेल भेखं ॥ छं० ॥ ६४१ ॥ तनं किद्र काखं । रुधिंजा प्रनालं ॥ बहै धार पग्गं । निनारंध रग्गं ॥ छं० ॥ ६४२ ॥ ३२७ पाठान्तरः-नीसांन । अगि अगिवांन विकुटीय । * कि । दीया । कीय । मघन । +कि । फट्टीय । तुट्टीय । मुंछ । क्रंमांन । कम्मांन । आंन । छिन्न । बांन । छनं क्रिय । मनहुं । चिल्लि । ‡ कि । भौर । भौर । भोर । वास । नभनं । मग । मुद्यो । सुभर भोम । मनौ मेघ बुंदह महन । मंनौ मेघ बुंद मह महन । महि ॥ ३२८ पाठान्तरः- चौरंगीश । जुटें । जूटे । भारं । कुंटै । छूटे । बानं । सुदे । वप । घायं । करे । कुह । हुए । सैल । तिनं । कद्र । रुधिन्जा । रुधिजा । बहैँ । पग्गां । डग्गां । रंगं । त्रूटै । तुटैं । दन । करगै । करेंगे । विहारी । परै । परें । यांनं । फल कौट जारी । कोट । हय । घरे । ६ड । लुलं लौघ मत्तं । कटै बंधन भयतं । कटे । भंतं । चौरंगी । वरसिंघ । वरंसिघ । बथ । टुत्र । मल । जम । दुठं । बठं । वरसिंघ । वरसिंह । पितं । परै । बधि । मैतं । पच । भीर । कटै । भगै । दंढि । जितै ॥