पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

· १५२ पृथ्वीराजरासौ । [ आदि पर्व केसर सु संडि सुभ भाल छवि । दसन जोति हीरा हरत ॥ नहं तखप दुक्क थह छिन रहत । हुलसि हुलसि उठि उठि गिरत ॥ छं० ॥ ७१७ ॥ रू० ॥ ३६५ ॥ दूहा ॥ रज रंजित अंजित नयन । घुंठन डोलत भूसि ॥ लेत बलैया मात ऋषि । भरि कपोल मुख चूंमि ॥ छं० ॥ ७१८ ॥ रू० ॥ ३६६ ॥ पद्धरी ॥ अंगुरिन लग्गि रगि चलत बाल । सर मड्डि उठत गज हंस चाल ॥ मिलि बाल जाल फबि रची केलि । बढि रही दुंद जनु बीज बेलि ॥ छं० ॥ ७१६ ॥ जनु रमत कमल दल अमल अंग । तप तेज बढ्ढि मुख पिच नग्ग ॥ सब देव तेज देखंत चंग । उद्धार अंग अदभुत प्रसंग ॥ छं० ॥ ७२० ॥ सँग बाल बैठि भोजन करंत । परिवार वस्तु लै हठ धरंत ॥ आदर अदब्ब सघ्धीन देत । बगसीस करत चिय परम हेत ॥ छं० ॥ ७२१ ॥ है हत्थि चढत बढ़त अनंद । मन मौज वैज कवि पढत छंद ॥ जिन हृदय कमल विद्याल चेत । छल छेद भेद तिन बुद्धि लेत ॥ छं० ॥ ७२२ ॥ पाइक्क संग कायक्क केलि । धरि धूप ध्वथं बाहंत खोलि ॥ गचि बग्ग हत्थ फेरत तुरंत । नट नृत्य निपुन धावत कुरंग ॥ छं० ॥ ७२३ ॥ जल केलि करत मिलि सजन संग । अल्लोल कलभ जनु सरति रंग ॥ पकवांन पांन सुगंध पूर । सादक्क सु सोद सुख सुखन जूर ॥ छं० ॥ ७२४ ॥ खेलत अखेट संग श्वानडोर । बग्गुर बधंत खर गोस कोर ॥ सुख घरिय पहर दिन पष मास । सोमेस सूर चित बढत आस ॥ छं० ॥ ७२५ ॥ जिम राम कृष्ण सुष नंद गेह । संभरिय राय तिम दसा देह ॥ छं० ॥ ७२६ ॥ रू० ॥ ३६७ ॥ ३६६ पाठान्तरः-अजांत । घूठन । डौलत । वलइया । मुंख चूंम ॥ ३६७ पाठान्तरः-लाँगि । लगि लगि । लोल । कैलि । अग । तैनि । बढि । पचिगं । पन्त्रि नग । तैज । द्वेषत । उद्दार । अद्भूत । सुरंग । संग । बैठ । करत । वस्तू । वस्त । हठि । अद्वब । सधीन । दीय । हथि । वढत । मोज । वोज । रिदे । सुहेत । विद्यां सु । छल । वेदि । भैदि । छेदिं । बुधि । पाइक । झाइक । कैलि । घोप । धौप । हथ । बाहंत । वग । हथ । नृत्य निपुन्य । तुरंग । फैलि । अलोल । सरणि । सुगंघ । पुर । षैलतं । आखेट । संगि । स्वांन । डोरि । बगुरि ।