पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)
Prithviraj Raso by Chand Bardai with Hindi Commentary
महाकवि चन्दबरदाई / कविराज मोहनसिंह द्वारा
पृष्ठ 230, कुल 470 में से
संदर्भ में पढ़ें२२० पृथ्वीराजरासो । [ दशम समय ४० दधि तंदुल घ्रत षीर । बहुत मिष्टान पान कर ॥ हरि मग्गहि घर नकूक । करहि तलपत्त पत्त धर ॥ स्रानं च जम्भ भगिनी करहि । सुरति सेव कात्यायनिय ॥ दूच कचि रु क्रंन कुंडल करहि । गरथि माल पुहुपै घर्नाय ॥ कूं० ॥ ३०८ ॥ रु० ॥ ८८ ॥ हनुफाल ॥ मुचि अष्षि भगवति कंह । देवाधि देव सुनंन्ह ॥ अति सीय पुहुप सुरंग । विनि पीन अंबर चंग ॥ ३०९ ॥ घन मद्धि तडिता तेज । चमकंत दुति सम केज ॥ बिय बन्न उपम देषि । कंचन कसौटिय रेषि ॥ ३१० ॥ हरि धरन तुरसिय माल । घन पंक्ति सुक्क विसाल ॥ मंजरिय मुत्तिन माल । सुर चाप सोभ रसाल ॥ ३११ ॥ मधु मधुर मिष्ट सुबानि । कल अमृत सुम्रति जानि ॥ ढिंग स्याम रुकमन लक्खि । उप्यंम गुन कवि अक्खि ॥ ३१२ ॥ तह स्याम तेज तमाल । चढि हेम वेल्लि विसाल ॥ सिर मोर मुकुट जु स्याम । नचि मोर गिरवर ताम ॥ ३१३ ॥ झलकांत कुंडल कान । कवि कहै उप्यम वान ॥ नर अरक सोम प्रमान । सित पुर्निमा निस धान ॥ ३१४ ॥ घन सघन सज्जत्न ताम । उठि इन्द्र चाप सु काम ॥ बर बजति मुरलिय मुष्ष । संसार हरति सु दुष ॥ ३१५ ॥ द्वक पाइ तप कर न्याइ । हरि धरै अधर सु धाइ ॥ हरि लियै अंकुस वज्र । कविराज उप्यम सज्ज ॥ ३१६ ॥ हरनक्कि । तलपत । पत । पन । चमु । जमु । सैव । कात्यायनीय । करहिं । गरुथ । गरुअ । गरुय पहुपै । धनीय ॥ ८६ पाठान्तरः-छंद हनूफांल । मुह । कहु । देवाधिदैव । सुनन्ह । अति सीस । पहुंप । वनि । पीत । धन । मधि । तैज । कैज । उपम । दैषि कसोटौय । रैषि । चुरसी । तुरसी । घन पंत । सुक्र । सोच । बांनि । अमृत । सुमृत । जानि । स्याम । लक्खि । उपंम । अक्खि । अक्क । श्याम । स्याम । तैंज । माल । हेम वैलि । मौर । मुकट । मुगट । यु । स्याम । सु स्याम । नवि । तांम । कांन । कहि कहै । बांन । वांन । सोम । प्रमांन । पुर्निमा । धामं । धांन । सजल । तांम । इंद्र । कांमं । चर । वजति । मुरली । मुष । सु दुषु । स दुषु । पाय । करै । न्यांय । लियें । अंकुस । वज्जं । कविराय । औपम । सज । वर । भुक्त । मत । करीय । हट्टक पाट.