पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)
Prithviraj Raso by Chand Bardai with Hindi Commentary
महाकवि चन्दबरदाई / कविराज मोहनसिंह द्वारा
पृष्ठ 231, कुल 470 में से
संदर्भ में पढ़ेंदसम समय ४१ ] पृथ्वीराजरासो । २२१ वर भक्त सत्त करीव । तिन हटक पार नरीव ॥ बैं पाइ धरि इछि संति । ससि बीय वनि परि कंति ॥ ३१७ ॥ हरि चरन कमल सु कोर । जनु मिलन कुमुदिन भोर ॥ नप न्यमल कमल सु कंति । जनु उग्गि तार कपंति ॥ ३१८ ॥ नटवत्त भेष त्रिभंग । दुति कोटि करत अनंग ॥ सुप कमल दधिकन स्याम । नभ फुल्लि मालति काम ॥ ३१९ ॥ सो इकंत अप्पहि मात । अधमान बिंमल गात ॥ छं० ॥ ३२० ॥ रू० ॥ ८८ ॥ दूहा ॥ च्यार घटी निसि सुन्दरी । प्रान पपत्ते थान ॥ जनु आंदोलित सो भई । उदै ह्वान वर भान ॥ छं ॥ ३२१ ॥ रू० ८९ ॥ कंस मेर चढि सोम बहु । सकल हरत रवि पुव्व ॥ हंस माल भंजन सकल । सज्यो चंद मनु सव्व ॥ छं० ॥ ३२२ ॥ रू० ॥ ८९ ॥ चौपाई ॥ गावति विरति अचारे वालं । हेम संत कष्टं तन सालं ॥ उरमा निसि रखिनी रस जामं । हरि निरदोप निचारत कामं ॥ छं० ॥ ३२३ ॥ रू० ॥ ९२ ॥ दूहा ॥ इंद उद्दंत सरद उद । मुद आनन्द अनंद ॥ नंदन नंद सु इंद ब्रज । विचसिय चंद सु चंद ॥ छं० ॥ ३२४ ॥ रू० ॥ ९३ ॥ नव रवनी सस्वर सु नित । खुति श्रुति रचि रुचि भेद ॥ निरप निमेप विसेष विधि । असम सरन मन * पेद ॥ छं० ॥ ३२५ ॥ रू० ॥ ९४ ॥ मरीय । हटक पाट । यों । पाय । ससी । कौर । जुनु । मिलित । कुंमदत । भौर । भोंर । नप । निमल । नमल । उगि । कंपंति । नटवत । भेष । दुति । कौर कटित अनंग । स्यांम । फुल्लि । फूलि । मालनि । कांम । सो । अपहि । अधमांत । विमल ॥ ८९ पाठान्तरः-दुहा । च्यारि । संदरी । प्रांन । पयते । पयते । यांन । अदोलित । सो । भइ । होात । वर । भांन ॥ ९१ पाठान्तरः-मैर । सौम । पुव । भजन । वंद । मनौ । मनौं । सब । सवस ॥ ९२ पाठान्तरः- छंद अरिल । अरिल्ल । विरति । अबरि । वालं । हैमवंत । हेमवंत । उरमां । रखिनी । जांम । दोप । नहारनि । निहारति । काम ॥ ९३ पाठान्तरः-इंद । दुदं । सरद । मुंद । अनद । बुद । व्रजं । वृज । वंसिय ॥ ९४ पाठान्तरः-स्तुति सुति रुचि मैद । स्तुति स्तुति रचि रुचि भेद । निरपि । निमैप । विसैप । विशेष । वुधि । * बूंदीवाली में मन शब्द नहीं है । पैद ॥