पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

दसम समय ४३ ] पृष्वीराजरासौ । २२३ कवित्त ॥ मधु माधव वैसाष । रिषि साधव साधव रित ॥ वन घन तन वनि रम्य । सोभि मारुत मारुत अति ॥ वंसी सुर संभयौ । हल्ल्यौ गोपी सु चित्त सुर ॥ कहुव कस्यौ ककु कस्यौ । गये सातुक सुभाव गुर ॥ सु मुगति खोच एकंग यहि । अध दृपि चपि अंजत चली ॥ एक ही वार संभरि सु सुर । कंत चित्त चिंता पुछी ॥ छं० ॥ ३३७ ॥ रु० ॥ ९७ ॥ गाथा ॥ वाले विभ्रम चरितं । मुक्तं तथ्य चिंतयं होई ॥ रति कन्हं सम रमनं । छित्त छित्तं मुक्ति सा वाले ॥ छं० ॥ ३३८ ॥ रु० ॥ ९८ ॥ दूहा ॥ देव देव वसुदेव सुत । नित नित गुन गन पूर ॥ छिन इक नाम लियंत वर । घन अघ उड़ि कपूर ॥ छं० ॥ ३३९ ॥ रु० ॥ ९९ ॥ कवित्त ॥ ध्यान सु प्रति प्रति कन्ह । देव देवाधिदेव वर ॥ मधुर नरम अति वैन । मकर कुंडल चंचल गुर ॥ नाचत चित्त चिभंग । बंस बंसोधर राजै ॥ अति उतंग (माया *) बीभंग । नाम लेयंत सुरगजै ॥ देवत्त देव देवाधि वर । नीत न सानत भजि सु वर ॥ कथ्छियंत गोप गोपी सु वर । विधि विधान निरमान नर ॥ छं० ॥ ३४० ॥ रु० ॥ १०० ॥ ९७ पाठान्तर :-कवित । मधु माध वैशाष । मधु माधव वैसप । रिपि । रवि । रिति । तवनि । सोभ । गौपी । सु वित । स चित । कहु कश्यौ कहु कहु कस्यौ सात्तुक सुभाव गुरू । सो । सौह । यहि । दृषि । चर्षि । अजत । वारं । संभरी । चित । चिंत ॥ ९८ पाठान्तर :-गाहा । बालै । भुक्तं । तथ । चितयं । चित्तयं । होइ । कन्ह । स्मरमन । बालै ॥ ९९ पाठान्तर :-दोहा । दैवदैव । वसुदैव । यूरि । छिनक । नांम । लीयंत । वर । अघाकुंडि । उडीय । कपुर ॥ १०० पाठान्तर :-कविता । ध्यानं । कन्हं । दैवदैवाधिदैव । वर । मरम । वैन । वैन । गुरु । बंसीधरा (माया *) अधिक पाठ । विभंग । देवत । दैव । दैवाधि । वर । मांनत । भंजि । वर । कहीयंत । गोप । गोपी । विधानं । निरमांन ॥