पृथ्वीराज रासो (सटीक हिन्दी व्याख्या)

२३२ पृथ्वीराजरासौ । [ दसम समय १२ दूहा ॥ पावस रितु बित्तीत हुअ । सरद् संपतौ आइ ॥ दिन आयौ सुंदरि रमन । सुवच सुबंसी गाइ ॥ छं० ३७८ ॥ रु० ॥ १२८ ॥ दूहा ॥ सरद राति मालति सघन । फूलि रही बन बास ॥ दीपक माला काम की । हरि भय मुक्किय चास ॥ छं० ॥ ३८० ॥ रु० ॥ १२९ ॥ पद्धरी ॥ उग्गिय सयंक कंदर्प रूप । दुरि गयौ तम बिन कित्ति भूप ॥ द्रुम द्रुमति भार फुलि लता साज । जनु आर नंमि गुरु राज लाज ॥ ३८१ ॥ उज्जास बध्यौ धवलंत केह । सुझै न हंस हंसनिय देह ॥ कुरलंत सुनत धावै न पाइ । अप अप्प तेज सहजै समाइ ॥ ३८२ ॥ पावै न धुप्फु अलि लहै वास । ज्यौं अंधचीय चाहंत भास ॥ अप धरिय वस्त्र पाईन जाइ । ढूंढत्त डूला पावै सु पाइ ॥ ३८३ ॥ नव बधू सजत भूषन सँवारि । ससि बढी किरन अति तेज तार ॥ अगतिच्छा भई उर मुत्ति माल । भुखै चकोर ससि नैन चाल ॥ ३८४ ॥ कुरखंत हंस चुन लच्छिन सार । सुझै न नैन गहरत्त माल* ॥ नाझिच छिपिग ससि क्रन प्रताप । उज्जास आप घन मार चाप ॥ ३८५ ॥ सुझै न दंत गज इन्द्र धार । कामिन कटाछ बज बुद्धि चार ॥ नागिनी भद्र गुन गरुअ अंग । दिषै न पत्ति मन भय पंग ॥ ३८६ ॥ गजराज इंद्र दिषै न तथ्य । मीडंत मषिका जेम हथ्थ ॥ अए गुनित गाव अति खेत चार । नव बधू मुख इषै कुमार ॥ ३८७ ॥ १२८ पाठान्तरः-दौहा । ऋतु । रित । वितीत । भय । आय । ऋणौ । सुवचं । गाय ॥ १२९ पाठान्तरः-फुलि । फुल्लि । वन वास । हर । मुकिय ॥ १३० पाठान्तरः-इंदूय । गयौँ । तम । भूप । गुर । उजास । बंध्यो । वध्यौ । केह । सुझै । हंसह । हंसिनीय । हंसनी । कुरलंत । धौवै । पाय । अप्प अप्प । अप अप । तैज । समाय । घुफ । लहैं । ज्यो । ज्योँ । अंधचीय । धरीय । वस्तु । जाय । ढुंढत । पाय । वधु । वधू । भुषन । संवार । संवारि । बढि । किराने । तैज । मृगतृष्णा । भइ । मुक्ति । मुति । भजै । भुजै । चकोर । नैन । कुरलत । कुरलंत । लहित । सुझै । नैन । गहरत । * सं० १७९० "में सुझै न दंत गहरत माल" पाठ है । नाषिच । क्रंन । उजास । आपि । वाप । सुझै । सुझैँ । कामिनि । कॉमिन । कटाछि । बुधि । विचार । नागिनीथ । गुरुअ । दिषै । पति । भईय । इंद । दिषै । तथ । मषिका ।