प्रियदर्शिका नाटिका (सम्राट हर्षवर्धन - चतुरङ्क शास्त्रीय नाटिका सान्वय सटीक)

तृतीयोऽङ्कः । ४१ आर०—( स्पर्शविशेषं नाटयन्ती । ) हा धिक् हा धिक् । एतां मनोरमां स्पृशन्त्या अनर्थमेव मेऽङ्गानि कुर्वन्ति । ( हद्धि हद्धि । एदं मणो- रमं परिम॑सन्तीए अणत्थं एव्व मे अङ्गाई करेन्ति । ) [ वासवदत्ता—( सहसोत्थाय । ) भगवति पश्य त्वम् । अहं पुन- रलीकं न पारयामि प्रेक्षितुम् । ( भअवदि पेक्ख तुमं । अहं उण अलिअं ण पारेमि पेक्खिदुं । ) साङ्कृत्यायनी—राजपुत्रि धर्मशास्त्रविहित एष गान्धर्वो विवाहः । किमत्र लज्जास्थानम् । प्रेक्षणीयकमिदम् । तन्न युक्तमस्थाने रसभङ्गं कृत्वा गन्तुम् । ( वासवदत्ता परिक्रामति । ) इन्दीवरिका—( विलोक्य । ) भट्टिनि वसन्तकश्चित्रशालद्वारे प्रसुप्तस्तिष्ठति । ( भट्टिणि वसन्तओ चित्तसालादुवारे पसुत्तो चिट्ठइ । ) वासवदत्ता—( निरूप्य । ) वसन्तक एषैषः । ( विचिन्त्य । ) राज्ञाप्यत्र भवितव्यम् । तद्बोधयित्वा प्रक्ष्यामि तावदेनम् । ( प्रबोधयति । ) ( ·वस- न्तओ एव्व एसो । रण्णा वि एत्थ होदव्वं । ता बोधिअ पुच्छिस्सं दाव णं । ) विदूषकः—( निद्राजडुमुत्थाय सहसा विलोक्य । ) मनोरमे किं नर्तित्वागतः प्रियवयस्यः । अथवा नृत्यत्येव । ( मणोरमे किं णच्चिअ आगदो पिववअस्सो । आदु णच्चदि एव्व । ) वासवदत्ता—( सविषादम् । ) कथमार्यपुत्रो नृत्यति । मनोरमेदानीं कुत्र । ( कहं अज्जउत्तो णच्चदि । मणोरमा दाणिं कहिं । ) विदूषकः—एषा चित्रशालायां तिष्ठति । ( एसा चित्तसालाए चिट्ठइ । ) मनो०—( सभयमात्मगतम् । ) कथमन्यथैव हृदये कृत्वा देव्या मन्त्रितम् । एतेनापि मूर्खबटुकेनान्यथैव बुद्ध्वा सर्वमाकुलीकृतम् । ( कहं अण्णहा एव्व अनर्थमिव मेऽङ्गानि कुर्वन्ति कोपि दुःसहो मनोविकारो मेऽङ्गानि प्रज्वलयतीत्यर्थः । विकुर्वन्त इति पाठे मदनविकारवश्यानि भवन्तीत्यर्थः । अलीकमवास्तवम्*। गान्धर्वः- यदुक्तं-क्षत्रियस्य तु गान्धर्वो विवाहः श्रेष्ठ उच्यते । इति। अत्र मनुः-इच्छयान्योन्य- संयोगः कन्यायाश्च वरस्य च । गान्धर्वः स तु विज्ञेयो मैथुन्यः कामसंभवः ॥ इति । अस्थाने अकारणे अनुचिते काले वा । कुत्सितः वटुः बटुकः । कुत्सायां कन् । १ * 'णिइ अण्णहत्थेण एण विक्केरन्ति ( गत्वा अङ्गहस्तेनैव विकुर्वन्ति ).