पूर्णप्रज्ञ भाष्य (श्रीमन् मध्वाचार्य - द्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य जगन्नाथदीपिका सटीक)

An exact, line-by-line transcription of the provided image into Devanagari text:

४१२ ब्रह्मसूत्रभाष्यम्. [ अध्या - २. पा - १. ] ताश्च सर्वगता नित्यं वासुदेवैकसंश्रयाः ॥ इति ॥७॥ —-::-*— ४. अधिकरणम् ॥ ( १ ) 'असदेवेदमग्र आसीत्' ( छा. ६-२-१. ) 'असतः सदजायत' ( ऋ. १०-७२-३. ) इत्यादिनाऽसतः का तद्व्याख्यानरूपम् । द्वितीयस्याभ्युपगमेनोत्तरमुक्तम्-दृश्यन्ते चेति । अस्मिन् पक्षे न केवलमभिमानिदेवता अन्तर्धानशक्त्याख्यविशेषसाम- र्थ्येनाज्ञैः न दृश्यते, किन्तु महद्भिर्योगिभिः दृश्यते चेति दर्शनादर्शनस- मुच्चये पूर्ववद्देवतान्तःसामर्थ्यसमुच्चये वा चशब्दः । यद्वा—वस्त्वन्तर- मधिष्ठाय तासां वचनादिकं कथमिति चोद्यस्योत्तरं—तासां चेतरे- भ्यो विशिष्टं सामर्थ्यमिति । परिच्छिन्नानामभिमानिनीनां कथमनेकाभि- मन्यमानाधिष्ठातृत्वमपीत्यस्योत्तरं—अनुगतिरिति । चोऽप्यर्थः । यो- गिभिरप्यनुपलभ्यमानत्वान्नास्त्यभिमानिदेवतेति शङ्कानिरासाय—दृ- श्यते च इति सूत्रम् । अत्र पक्षे चोऽवधारणे । योगिभिरभिमानिदेवता दृश्यते एवेति । तथा च नानुपलब्धिबाधोऽभिमानिदेवताया इति भा- वः । अस्मिन् पक्षे विशेषाऽनुगतिभ्यां दृश्यते चेत्युक्तहेतूनां नाकांक्षाक्र- मेण तत्तदवतारिकागतयोग्यसाध्येनान्वयः, अपि तु यथाश्रुतक्रमेणा- न्वयः इत्ययं पक्षो विशिष्ट इति ध्येयम् ॥ ३ ॥ इति अभिमान्यधिकरणम् ॥ ————— ४. अधिकरणम् ॥ ( १ ) अत्र ब्रह्मणो जगत्कर्तृत्वे श्रुत्युपसर्जनप्राग्भावकर्तृकत्वसाधक युक्तिविरोधो निरस्यते। तत्र असदिति चेदित्यनेन सूचितं पूर्वपक्षं दर्श- यति-असदेवेति ॥ 'असदेवेदमग्र आसीत्' इति छन्दोगवाक्यम् । 'दे- वानां पूर्वेऽयुगे असतः सदजायत' इति ऋग्वेदवाक्यम् । 'इत्यादिना' वाक्येन । आदिशब्देन 'असद्वा इदमग्र आसीत्' ( तै.उ.२-७-१. ) इति तैत्तिरीयादिवाक्यं गृह्यते । विरोध इति । अत्र वेदस्येति विपरिणामे- नानुवर्तते । तथा च 'यतो वा' इत्यादिवेदस्य 'असदेव' इत्यादिना विरोधः । कुतः ? 'इत्यादिना' वाक्येन 'असतः' विश्वप्राग्भावस्य 'कारणत्वोक्तेः' विश्वकर्तृत्वोक्तेः वेदेन च विष्णुकर्तृत्वोक्तेरिति यो- जना । यद्वा—तत्त्वप्रदीपोक्तरीत्याऽनुवृत्तिं विनैव सत इति पदच्छेदे