पूर्णप्रज्ञ भाष्य (श्रीमन् मध्वाचार्य - द्वैत वेदान्त ब्रह्मसूत्र महाभाष्य जगन्नाथदीपिका सटीक)

६५४ ब्रह्मसूत्रभाष्यम्. [ अध्या - २. पा - ४. ] अथैनमाहुर्मध्यमः' इति मुख्यप्राणस्यानुत्पत्ति इभूयते । ( २ ) यत्प्राप्तिर्यत्परित्याग उत्पत्तिर्मरणं तथा । तस्योत्पत्तिर्मृतिश्चैव कथं प्राणस्य युज्यते ॥ इति च युक्तिर्वायुप्रोक्ते । 'आत्मत एष प्राणो जायते' ( प्र. ३-३० ) इति च । 'एतेन' इत्यधिकरणे बाह्यमुख्यवायुरुत्पत्तिविचारः कृतः । इह तु आ- ध्यात्मिकमुख्यवायुरुत्पत्तिविचार इति वा तत्र भूतप्रकरणत्वात् भूतमु- ख्यवायोः सम्मुग्धो विचारः । अत्र पुनः केवलो मुख्यविषय इति वा पूर्वस्मादस्य भेद इत्युक्तं तत्त्वप्रदीपे । मुख्यप्राण उत्पत्तिमान्न वेति सन्देहबीजं श्रुतिविरोधं दर्शयन् पूर्वपक्षं च दर्शयति—नेति ॥ 'एषः' मुख्यप्राणो 'नोदेति' नोत्पद्यते 'अस्तं' नाशं च '