भारतकोश
राजतरंगिणी (महाकवि कल्हण - सम्पूर्ण काश्मीर व भारत राजवंश इतिहास)

राजतरंगिणी (महाकवि कल्हण - सम्पूर्ण काश्मीर व भारत राजवंश इतिहास)

Rajatarangini of Kalhana with Hindi Translation

महाकवि कल्हण / पं. रघुनाथ सिंह द्वारा

DevanagariHindipublished984 पृष्ठ

पृष्ठ 200, कुल 984 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 200

प्रथम तरंग ११७ आम्नायभङ्गान्निर्णनामकृत्यास्ततः परम् । पञ्चत्रिंशन्महीपाला मग्ना विस्मृतिसागरे ॥ ८३ ॥

पैंतीस राजा ८३. तत्पश्चात् हुए पैंतीस महीपालों के नाम तथा कर्म परम्परा गत लेखादि के नष्ट होने के कारण विस्मृति सागर में डूब चुके हैं।

स्वर्गसोपानपंक्तिर्हि भव्यानां समभूदिदम् । भारतं नाम युद्धं यन्जिगीषूणां महात्मनाम् ॥ 7 : ७ रुरोध च कंसारेर्मथुरां मधुराकृतिः । घनैः स्वैर्बलौघान् राजा त्रेसुस्ते यत्र यादवाः ॥ 16 : १६

अकारणमिदं नाम न भवेदद्यदसौ तदा । नायातो भारतं युद्धं राजा काश्मीरिको महान् ॥ 8 : ८ भूरिशोऽथ बले भग्ने यादवानां बलोद्धतः । बलो बलेन रुरुधे महता तं जिगीषया ॥ 17 : १७

वैशम्पायन उवाच : सत्यमेतन्महाराज त्वया प्रोक्तं महीपते । यथा नामौ समायातस्तन्निशामय सुव्रत ॥ 9 : ९ अतीव तुमुले तस्मिन् युद्धेऽन्योन्यजिगीषया । काश्मीरिकोऽसौ क्रुद्धेन बलेन बलवान् बलात् ॥ 18 : १८

कुरुपाण्डववेलायां भूमिर्भगवता स्वयम् । पाविताभूदितिसुतानवतीर्णाऽधवान् यत् ॥ 10 : १० रुद्धोऽभूत्पतितो भूमौ शस्त्रास्त्रक्षतविग्रहः । इत्यस्मिन् वीरकलितां गतिमाप्ते महात्मनि ॥ 19 : १९

तस्मिन्कालेऽत्र समभूद्राजा विशदकीर्तिमान् । कश्मीरान् पालयन् सौम्य गोनन्द इति संज्ञया ॥ 11 : ११ दामोदराभिधस्तस्य सूनू राजाऽभवत्सुधीः । विभूतिकलितेनाऽथ समृद्धेन महात्मना ॥ 20 : २०

असौ प्रतापकलितो दिशं सौम्यां समाश्रितः । शुशुभे विक्रमोदग्रो मानी कलितसंस्थितिः ॥ 12 : १२ येन काश्मीरभूः राज्ञाऽन्विता सौम्या जहा सह । स राजवीजो सत्कीर्तिर्वंशशाली महाभुजः ॥ 21 : २१

अथोत्थिते किल महाविरोधे दैत्यबन्धुना । वृष्णीनां कृष्णमुख्यानां जरासंधेन भूभृता ॥ 13 : १३ अतश्चिन्तातुरो जातु न लेभे निवृत्तिं पराम् ॥ अहो महात्मा राजा स कथं नाम हतो बलात् । द्वीपान्तर्वासिना तातो बलेन बलवान् मम ॥ 22-23 : २२-२३

अनेन बन्धुना मानस्थानमेष महीपतिः । काश्मीरिकोऽभ्यर्थनयाहूतः माहात्म्यकाम्यया ॥ 14 : १४ हसन गोनन्द द्वितीय को बाल गोनन्द लिखता है। अराकीन दौलत के मशविराह से यह शख्स सन् २५ क० बाद अज वलगत तख्त नशीन हुआ। एक खासी मुद्दत नेकनामी के साथ हुकूमत के चलाने में गुजारी। बिल आखिर हरणदेव के हाथ कत्ल हुआ। मुद्दत सल्तनत चालीस साल।

गत्वासौ बन्धुयुद्धार्थमजरासंधस्य भूपतेः । चक्रे माहात्म्यकं धीमान् जरामन्धस्य भूपतेः ॥ 15 : १५

राजतरंगिणी (महाकवि कल्हण - सम्पूर्ण काश्मीर व भारत राजवंश इतिहास) · पृष्ठ 200, कुल 984 में से · BharatKosha