भारतकोश
रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा)

रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा)

Ramayana Mimamsa of Swami Karpatri Maharaj

धर्मसम्राट् स्वामी करपात्री जी महाराज द्वारा

DevanagariHindipublished1,049 पृष्ठ

पृष्ठ 991, कुल 1049 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 991

संख्या १ रामोपासना ११७ “कृतकृत्यस्तदा शिष्यः सर्वं तस्मै निवेदयेत् । यच्च यावच्च तद् भक्त्या गुरवे हृष्टचेतनः ॥ गोभूहिरण्यविपिनगृहक्षेत्रादिकं बहुः न चेदधं तदर्धं वा तद्दशांशमथापि वा ॥ अक्लेशादन्नवस्त्रादि दद्याद् वित्तानुसारतः । ब्राह्मणाशीर्वचोभिर्गुर्वाशीर्वचोभिः समेधितः कृतार्थः स्यात् ।। अथ संक्षेपतो दीक्षाप्रकारः— “मुहूर्ते सर्वतोभद्रे नवं कुम्भं निधाय च । सोदकं गन्धपुष्पाभ्यामचितं वस्त्रसंवृतम् ॥ सर्वौषधीपञ्चरत्नपञ्चपल्लवसंयुक्तम् । ततो देवार्चनं कृत्वा हुनेदष्टोत्तरं शतम् ॥ शिष्यं स्वलङ्कृतं वेद्यामुपाग्निमुपवेशयेत् । मन्त्रितं प्रोक्षणीतोयैः शान्तिकुम्भजलैस्तथा ।। मूलमन्त्रेणाष्टशतं मन्त्रितैरभिषेचयेत् । अथ सम्पादयन्मन्त्रं हस्तं शिरसि धारयन् ॥ समोऽस्त्वित्यक्षतान् दद्यादथ शिष्योऽर्चयेद् गुरुम् ।” अथ स्वधर्मनिष्ठा—“विना स्वधर्मं यत्किञ्चिद्देवताराधनादिकम् । सद्यो नश्येत् कृतं यस्मात् क्षणात्सैकतहर्म्यवत् ॥” स्वधर्म का पालन करते हुए ही देवता की आराधना करनी चाहिए । अन्यथा सैकतहर्म्य (बालू के महल) के तुल्य सब शीघ्र ही नष्ट हो जाता है । अथ प्रातःस्मरणम्—“ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय चिन्तयेद् रघुनन्दनम् । राम रामेति रामेति तारकाख्यं शुभं परम् ॥ श्रीपूर्वं जयमध्यस्थं द्विर्जयान्तं विचक्षणः ।” “प्रातः स्मरामि दिननायकवंशभूषणं वेदान्तवेद्यमभयं कृतराजवेषम् । वैदेहिलक्ष्मणयुतं स्वजनाभिरामं संसारसर्पगरलोपशमाय रामम् ॥ १ ॥ प्रातर्गृणामि चरितं दुरितं निहन्तुं रामस्य तस्य पलभक्षककृतान्तकस्य । यः सिन्धुबन्धकथया भवबन्धहन्ता राज्यं तनोति च विभीषणराज्यरत्या ॥ २ ॥ प्रातः करोमि कलिकल्मषनाशकर्म तच्छर्मदं भवतु भक्तिकरं परं मे । अन्तःस्थितेन सुखभानुचिदात्मकेन रामेण बाह्यगुरुदेहवता नियुक्तः ॥ ३ ॥” प्रातः सूर्यवंशभूषण, वेदान्तवेद्य, अभय, राजवेष धारण किये हुए, वैदेही और लक्ष्मण से युक्त, स्वजनाभि- राम, संसारसर्प के विष का शमन करनेवाले राम का मैं स्मरण करता हूँ । समुद्रबन्धन की कथा से भवबन्ध दूर करने वाले, राक्षसों का अन्त करनेवाले, विभीषण के राज्य की रति के कारण उसको राज्य प्रदान करनेवाले भगवान् राम के चरित्र का मैं प्रातः स्मरण करता हूँ । कलिकल्मष का नाश करनेवाला श्रीराम का कर्म मेरे लिए शान्ति तथा भक्ति देनेवाला हो । सब प्राणियों के अन्तःस्थित सुखरूप, सूर्यरूप और चिद्रूप से तथा बाहर श्रीगुरुदेहधारी राम से

रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा) · पृष्ठ 991, कुल 1049 में से · BharatKosha