रामायण मीमांसा (स्वामी करपात्री जी महाराज - रामायण दार्शनिक महाग्रन्थ एवं सम्पूर्ण चरित्र-मीमांसा)

९१८ रामायणमीमांसा परिशिष्ट नियुक्त होकर प्रातःकाल कलिकल्मष नाश करनेवाला कर्म करता हूँ जो श्रीराम को सुख देनेवाला तथा मुझे भक्ति देनेवाला हो । “अहं रामो न चान्योऽस्मि ब्रह्मैवाहं न शोकभाक् । सच्चिदानन्दरूपोऽहं नित्यमुक्तस्वभाववान् ॥” मैं स्वयंप्रकाश राम ही हूँ, ब्रह्म ही हूँ, शोकभाजन जीव नहीं हूँ । नित्यमुक्तस्वभाव सच्चिदानन्द ही मेरा स्वरूप है । “त्रैलोक्यचैतन्यमयादिदेव श्रीनाथ विष्णो भवदाज्ञयैव । प्रातः समुत्थाय तव प्रियार्थं संसारयात्रामनुवर्तयिष्ये ॥” हे त्रिलोकी को चेतना युक्त करनेवाले आदिदेव, हे लक्ष्मीकान्त, हे विष्णो, आपकी आज्ञा से ही मैं संसार यात्रा सम्पन्न कर रहा हूँ । धौताङ्घ्रिपाणिराचान्तः रामार्चनाङ्गतया स्नायात् । “स्वस्थितं पुण्डरीकाक्षं मन्त्रमूर्ति प्रभुं स्मरेत् । अनन्तादित्यसंकाशं वासुदेवं चतुर्भुजम् ॥ शङ्खचक्रगदापद्ममुकुटं वनमालिनम् । श्यामलं शान्तवदनं प्रसन्नं विश्वरूपिणम् ॥ तत्पादोदकजां धारां निपतन्तीं स्वमूर्धनि । चिन्तयेद् ब्रह्मरन्ध्रेण प्राविशन्तीं स्वकां तनुम् ॥ तया संक्षालयेत् सर्वमन्तर्देहगतं मलम् । तत्क्षणाद् विरजा मन्त्री जायते स्फटिकोपमः ॥ श्रीसूर्यमण्डलात् तीर्थमाकृष्याङ्कुशमुद्रया । वह्निमन्त्रेन चाप्लाव्य कवचेनावगुण्ठयेत् ॥ संरक्ष्यास्त्रेण मूलेन मन्त्रयेद् रुद्रसंख्यया । वारिक्षेपं ततः कुर्यादस्त्रेणार्कसंख्यया ॥ निमज्ज्य तस्मिन् ध्यायेच्छ्रीरामं भक्त्या जपन् मनुम् । सिसृक्षोर्निखिलं विश्वं मुहुः शुक्रं प्रजापतेः ॥ मातरः सर्वभूतानामापो देव्यः पुनन्तु माम् । शालग्रामशिलातोयं तुलसीगन्धमिश्रितम् ॥ कृत्वा शङ्खे भ्रामयंस्त्रिः प्रक्षिपेन्निजमूर्धनि ।” अथ आचमनविधिः— केशवाद्यैस्त्रिभिराचमनम् । द्वाभ्यां करक्षालनम् । द्वाभ्यामोष्ठसंमार्जनम् । एकेन हस्तक्षालनम् । एकेन पादप्रक्षालनम् । एकेन मूर्धसम्प्रोक्षणम् । ततः सङ्कर्षणादिभिः— “आस्यनासाक्षिकर्णांश्च नाभ्युरः कं भुजौ स्पृशेत् । एवमाचमनं कृत्वा साक्षान्नारायणो भवेत् ॥”