रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२०८ रसार्णवे वज्रञ्च घातयेत् सा तु$^1$ मर्कसत्त्वं च$^2$ पातयेत् ॥ ६७ ॥ ( जारयेत् सर्व्वलोहानि सत्त्वान्यपि च पाचयेत् । )$^3$ हरौंदरीरसे न्यस्य$^4$ गोमृङ्गे तु वरानने । धान्यराशौ निधातव्यं मृतं तिष्ठति सूतकम्$^5$ ॥ ६८ ॥ दिव्यौषध्या रसेनेव$^6$ रसेन्द्रः सुरवन्दिते$^7$ । समे तु कनके जीर्णे दशकोटींस्तु$^8$ वेधयेत् ॥ ६९ ॥ पञ्चमे लक्षकोटिस्तु$^9$ षड्गुणे सर्व्ववेधकः$^{10}$ । सप्तमे धूमवेधी स्यात् अष्टमे त्ववलोकतः$^{11}$ । नवमे शब्दवेधो स्या$^{12}$दत ऊर्द्धं$^{13}$ न विद्यते ॥ ७० ॥

---

(1) वज्रं तु घातयेत् सा तु, a variant in D, wherein सा is incor- rect. (2) D reads तु. (3) We have got this hemistich only in K, which we have printed within brackets. (4) हरदीरारसे न्यस्य, a variant in K. हरिदीरसमन्यस्य, a variant in M. (5) मृतस्तिष्ठति सूतकः, a variant in D. मृतस्तिष्ठति सृमकः, a variant in K. द्रुतं तिष्ठति सूतकम्, a variant in M. We have adopted the above after collating all the texts. (6) दिव्यौषधिरसेनेव, a variant in M. (7) D reads रसेन्द्रो सुरवन्दिने, which is grammatically incorrect. K reads रसेन्द्री, which is also incorrect. M reads रसेन्द्र. (8) K has दशकोटि तु. M has दशकोटिंस्तु. (9) K has लक्षकोटिं तु. M has लक्षकोटी तु. (10) D reads स्यात् स वेधयेत्. (11) D reads स्रवलोकतः. M reads ह्येवलोकतः. (12) D has नवमे दशमे वेधो स्यात्, which mars the metre and the sense. (13) K reads दतो दुनि, which is not correct.