रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

द्वादशः पटलः । २१५ वज्रकन्दं समादाय¹ रसमध्ये² विनिक्षिपेत् । गजेन्द्राख्यं³ पुटं दत्त्वा सप्तधा बद्धतां⁴ नयेत् ॥ १०१ ॥ भक्षयेत् तं रसं प्राज्ञः⁵ षण्मासादमरो भवेत् ॥ १०२ ॥ लाङ्गलोकन्दमादाय कर्कोटीकन्दमेव च । रसं तन्मध्यगं⁶ कृत्वा खेदयेन्मर्द्दयेत् पुनः⁷ ॥ १०३ ॥ म्रियते⁸ नात्र सन्देहो ध्मात⁹स्तीव्रानलेन तु । शुकचञ्चुगतं सूतं पुटयेद्धामयेत्ततः¹⁰ ॥ १०४ ॥ शतांशं वेधकर्त्तायं¹¹ देहसिद्धिकरो भवेत् ॥ १०५ ॥ हंसपादोरसं¹² सूतं शूककन्दोदरे क्षिपेत्¹³ । गजेन्द्रपुटनं¹⁴ दद्यात् म्रियते¹⁵ नात्र संशयः ॥ १०६ ॥

(1) वज्रकन्दं समानीयात् , a variant in D. (2) D reads रसं मध्ये. So also K. (3) D has गजेन्द्राणां. (4) D reads वन्दातां, which is incorrect. M reads बन्धतां. (5) भक्षयेच्च रसं प्रातः, a variant in D. K reads भक्षयेच्च रस प्राज्ञः. (6) D has रसं तं मध्यगं. (7) M reads ततः. (8) Both D and M read मृयते, which is gram. inc. (9) Both D and K read स्नातं, which is not accurate here. (10) This charaṇa and the next three charaṇas are not found in K. M reads धापयत्तः. (11) M reads वेधयेत् कर्त्ता, which has no clear sense (12) D has हसपादरसं. (13) शुककन्दरसो भवेत्, a variant in D. M reads शुककन्दोदरे क्षिपेत्. (14) D has गजिन्द्रं पुटनं. K has गजेन्द्रपुटकं. (15) Both D and M read मृयते, which is incorrect