रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

२८६ रसार्णवे पक्ववोजस्य भागैकं भागैकं द्रुत¹सूतकम् । मर्दयेन्मध्यमाम्लेन² गोलकं भवति क्षणात्³ ॥ ७७ ॥ मृतवज्रस्य⁴ भागैकं भागांश्चत्वारि गोलकम्⁵ । मर्दयेत् तप्तखलेन⁶ भक्षोभवति सूतकम्⁷ ॥ ७८ ॥ मारयेद्भूधरे यन्त्रे सप्तसंकलिका⁸क्रमात् । तद्भस्म तु पुनः पश्चात् मध्यमाम्लेन⁹ मर्दयेत् ॥ ७६ ॥ पुटं दद्यात् प्रयत्नेन षष्ट्यधिकशतत्रयम्¹⁰ । तद्भस्म जायते दिव्यं सिन्दूरारुणसन्निभम्¹¹ ॥ ८० ॥ तेनैव वेधयेत्सारं¹² सहस्रांघ्रिन¹³ काञ्चनम् । (1) B reads द्रुत, which is incorrect. (2) मर्दयेत्तत्समाम्लेन, a variant in D, which seems to be partly incorrect. (3) D has तत्क्षणात्, which mars the metre. M has गोलकं तत कार्येत्, which appears to be partly incorrect. (4) D reads मृतजीवस्य. M reads द्रुतमृतस्य भागं, which destroys the metre. (5) B reads भागयत्वारि, which is incorrect. D has an absurd variant—भागस्य चत्वारि भात्रोकं गोलकम्. M has an incomplete charana—चत्वारि गोलकम्. All the texts read चत्वारि, which is gram. inc. (6) M reads तप्रखल्ये च. (7) B and D read सूतकः. (8) M reads त्रि खलिका, which is incorrect. (9) M reads मध्यमाम्ले तु. (10) All the texts read षष्टाधिक , whereas षष्ट्यधिक is more proper. K reads शतसूतक, which is incorrect. After शतसूतक this text has a single charana—देवदाली शंखपुष्पी, which is found in no other texts. (11) D has सिन्दूरारुणसमप्रभम्, which destroys the metre. K has सिधुरा- रुणसन्निभं. M has सिन्दूरमरुणप्रभम्, which is grammatically incorrect. (12) D reads चर्मवेधसारं. (13) M has सर्वांश्रिन तु.