रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

पञ्चदशः पटलः । ३४७ समांशभक्षणं तं तु¹ शुद्धसूतेन कारयेत् । भ्रमयेत् पूर्व्वयोगेन² रसेन्द्रं खोटतां³ नयेत् ॥ १७३ ॥ भवेत् संकलिकायोगात् वेधो दशगुणोत्तरः⁴ ॥ १७४ ॥ पलाशबीजनिर्यासं कोकिलोक्षत्तवारुणि⁵ । शूलिनीरससंयुक्तं⁶ पेषयेत् सैन्धवान्वितम् ॥ १७५ ॥ पिष्टिकावेष्टनं कृत्वा निगलेन तु बन्धयेत् ॥ १७६ ॥ मूषायां निगलो देवि लेपितः शिवशासनात्⁷ । रसस्य परिणामाद्य महदग्निस्थितो⁸ भवेत् ॥ १७७ ॥ अभ्रकस्य तु पत्रेषु वज्रार्कक्षीरसिञ्चना⁹ । ताप्येन लोहकिट्टेन¹⁰ सिकतामृन्मयेन च ॥ १७८ ॥ (1) B and K have समांश भक्षण ततु. D has समांसं भक्ष्यान्तं तु. (2) भ्रमें तमप्रयोगेन, a variant in D. (3) रसेन षोडतां is an incorrect reading in D. My reads erroneously रसेन्द्रो खोटतां. (4) B reads दशगुणोत्तरं, which is incorrect. (5) कोकिलीत्तरवारुणी, a variant in D. (6) शूलीरसेन संयुक्त, a variant in D. (7) B reads सौवसासन. K reads विश्वसासनात्. Both the texts are incorrect. This hemistich and the next one are not found in D and My. (8) B has परीणामाद्या माहदग्निस्थिती. K reads महादग्निस्थितो. Both the texts are incorrect. The text adopted above is also gram. inc. , महाग्निस्थितो is. the proper term, which mars the metre. (9) D reads पचिणा instead of सिञ्चना. K reads वज्रका and My reads वज्रांक instead of वज्रार्क (10) B reads तापैन D reads ताप्येन लोहकठिन, which seems to be. incorrect.