रसार्णव (शैव रस-तन्त्र - प्राचीन भारतीय खनिज रसायन, धातुवाद एवं रस-चिकित्सा सटीक)

३६८ रसार्णवे हेका तु वर्षं गुञ्जैकं¹ तारेण हे² सुरेश्वरि । ताम्रेण गुञ्जात्रितयं³ वर्षात् स्यादजरामरः ॥ ८४ ॥ सेवन्ते चन्द्रवदनाः सर्व्वाभरणभूषिताः । त्रिफलाबीजमध्वाज्यं नस्यं कृत्वा निशासु च⁴ ॥ ८५ ॥ एवं तु⁵ भक्षयेत् प्रातरजीर्णं नैव जायते । गन्धकं पानमालेपं⁶ ककुष्ठं भक्षयेद्बुधः ॥ ८६ ॥ पलेन⁷ भक्षयेत् सूतं सुरासुरनमस्कृतम्⁸ । तप्तहेमनिभाकारो बालार्कसदृशप्रभः ॥ ८७ ॥ वेधयेत् सर्व्वलोहानि छेदे दाहे⁹ न संशयः । बद्धा तु संकलाख्ये¹⁰र्वटिका¹¹ खेचरी भवेत् ॥ ८८ ॥ काकजङ्घा च बृहती शरपुङ्खाजयन्त्रिके¹² । शिवा¹³ शक्रलता¹⁴ वान्या समैतास्तु¹⁵ महालताः ॥ ८९ ॥

(१) हेमस्तु फलगुञ्जैकं, a variant in D. K reads फलगुञ्जैकं. (२) D reads तारेणार्थं. K reads तारेणार्द्धं. (३) D has गुञ्जात्रितये. (४) निशातपुनः is the incorrect reading in D. (५) K reads एवं मु, which is incorrect. (६) गन्धकेनाथ मासिपं, a variant in D. (७) K reads धनेन. (८) K has an incomplete charana--सुसनमस्कृत्य. (९) D reads छेददाहे. This hemistich is not found in K. (१०) B reads बद्धस्तु, which is incorrect. बद्धा कश्चिकलावेधैः, a variant in D. बद्धास्तु संकलायुवैः, a variant in K. (११) B reads घुटिका. (१२) सुसित- पुंखाचभ्रगिके, a variant in B. शरपुङ्खाजभृङ्गिका, a variant in D. सुसु- पुङ्खाजयन्त्रिका, a variant in K. (१३) B has शिखा. D has शिवं. K has शिव, which seems to be incorrect. (१४) B reads शर्कलता. D reads शुत्रलतां, which is incorrect. (१५) मवैते तु महावलाः, a variant in B. सहैत तु मचालता, a variant in D समेतास्तु महालताः, a variant in K.