रसतरङ्गिणी (सदानन्द शर्मा - पारद, धातु, उपधातु एवं भस्म रसायन शास्त्र सटीक)
Rasatarangini of Sadananda Sharma with Prasadani Commentary
सदानन्द शर्मा (टीकाकार: पं. हरिदत्त शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 622, कुल 799 में से
संदर्भ में पढ़ेंकुकरे पर बाल, शोथ आदि में लाभ करता है। इसको उदर्द की खुजली में लगाया जाता है। व्रणरोपक मलहरों के रूप में यह व्रणों को भरता है। इसको सेवन करने से पित्तज्वर शान्त हो जाता है और अग्नि से जलने पर होनेवाली जलन में इसको लगाने से शान्ति मिलती है ॥ ११६-११८ ॥ गैरिकस्य मात्रानिरूपणम् द्विगुञ्जतः समारभ्य चतुर्गुञ्जमितं परम् । सुवर्णगैरिकं शुद्धं युञ्जीत भिषजां वरः ॥ ११९ ॥ भा.टी.—शुद्ध स्वर्णगैरिक को दो रत्ती से लेकर चार रत्ती पर्यन्त मात्रा में प्रयोग करना चाहिए ॥ ११९ ॥ गैरिकस्य आमयिकः प्रयोगः निशाभ्रबाजजन्तुघ्नसोमवल्करसाब्जनैः । गैरिकं वारिणा लेपात् योनिकण्डूयनं हरेत् ॥ १२० ॥ सिन्धूत्थयष्टीनिशया गैरिकं परिशीलितम् । विनाशयेद्विशेषेण ह्यभिष्यन्दभवां रुजम् ॥ १२१ ॥ नागरारग्वधखटीकट्फलेन सकाञ्जिकम् । कर्णमूलोत्थितं शोथं हन्ति लिप्तं तु गैरिकम् ॥ १२२ ॥ सुवर्णगैरिकं गुञ्जाद्वयं मधुसमन्वितम् । भक्षितं विनिहन्त्याशु शीतपित्ताह्वयं गदम् ॥ १२३ ॥ सुवर्णगैरिकं शुद्धं निशया परिलेपितम् । शीतपित्तं तथोदर्दं नाशयत्यविकल्पतः ॥ १२४ ॥ गैरिकं चन्दनोशीरधान्यकक्वाथसंयुतम् । एलया सितया वापि रक्तपित्तं विनाशयेत् ॥ १२५ ॥ मालतीकलिकाक्षाररक्तचन्दनसंयुतम् । सुवर्णगैरिकं हन्ति व्रणशुक्रं नवोत्थितम् ॥ १२६ ॥ सुवर्णगैरिकं शुद्धं केवलं वा खगान्वितम् । घृतेन लिप्तं हन्त्याशु विसर्पस्य विसर्पिताम् ॥ १२७ ॥ नारिकेलस्य तैलेन विमलं स्वर्णगैरिकम् । प्रलिप्तं नाशयेत्पीडां वह्निदग्धव्रणोत्थिताम् ॥ १२८ ॥ रससिन्दूरसंयुक्तं विमलं स्वर्णगैरिकम् । शीलितं नाशयेत्तूर्णं जीर्णं वा पैत्तिकं ज्वरम् ॥ १२९ ॥