भारतकोश
रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary

गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा

DevanagariHindipublished584 पृष्ठ

पृष्ठ 273, कुल 584 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 273

भाषाटीकासहित । (२४७) पञ्चामृत वटी । अभ्रकं पारदं ताम्रं गन्धकं मरिचानि च । समभागमिदं चूर्णं चाङ्गेरीरसमर्दितम् ॥ ५५ ॥ मर्दिते हि रसे भूयो जयन्तीसिन्धुवारयोः । • भावनाऽपि च कर्त्तव्या गुञ्जापरिमिता वटी ॥५६॥ तप्तोदकानुपानेन चतस्रस्तिस्र एव वा । वह्निमान्द्ये प्रदातव्या वट्यः पञ्चामृतास्तथा ॥५७॥ अभ्रक भस्म, पारा, तांबा भस्म, गन्धक और कालीमिरच यह सब औषधि समान भाग लेकर चांगेरी रसकी भावना देवे, फिर जयन्ती और सम्हालूके रसकी भावना देकर एक एक रत्तीकी गोली बना लेवे । मंदाग्नि रोगमें तीन या चार गोली गरम जलसे प्रयोग करे । इसको पञ्चामृतवटी कहते हैं ॥ ५५-५७ ॥ क्रव्याद रस । पलं रसस्य द्विपलं बलेः स्याच्छुल्वायसी चार्द्धप- लप्रमाणे । संचूर्ण्य सर्वं द्रुतमग्नियोगादेरण्डपत्रेऽथ निवेशनीयम् ॥५८॥ कृत्वाथ तां पर्पटिकां विदध्या- ल्लोहस्य पात्रे त्ववपूत मस्मिन् । जम्बीरजं पक्वरसं पलानां शतं नियोज्याग्निमथालपमल्पम् ॥ ५९ ॥ जीर्णे रसे भावितमेतदेतैः सुपञ्चकोलोद्भववारिपूरैः । सवेतसाम्लैः शतमत्र योज्यं समं रजष्टंकणजं सुभृष्टम् ॥ ६० ॥ विडं तदर्द्धं मरिचं समञ्च तत्सप्तवारं चणकाम्लकेन । क्रव्यादनामा भवति

रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित) · पृष्ठ 273, कुल 584 में से · BharatKosha