रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)
Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary
गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा
पृष्ठ 315, कुल 584 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषाटीकासहित । ( ३८९ ) ततः पूजां प्रकुर्वीत रसस्य दिवसे शुभे । सर्वांगसुन्दरो ह्येष राजयक्ष्मनिकृन्तनः ॥ ३८ ॥ वातपित्तज्वरे घोरे सन्निपाते सुदारुणे । अर्शांसि ग्रहणीदोषे मेहे गुल्मे भगन्दरे ॥ ३९ ॥ निहन्तिवातजान्रोगाञ्छ्लैष्मिकांश्च विशेषतः । पिप्पलीमधुसंयुक्तं घृतयुक्तमथापि वा । भक्षयेत्पर्णखण्डेन सितया चार्द्रकेण वा ॥ ४० ॥ फिर किसी उत्तम दिनमें पारेकी पूजा करके इस औषधिका सेवन करे । इस औषधिके सेवन करनेसे राजयक्ष्मा, घोरतर वातपित्तज्वर, दारुण सन्निपातज्वर, बवासीर, संग्रहणी, प्रमेह, गुल्म,भगन्दर, समस्त वातज रोग और कफज रोग नष्ट होते हैं । इस औषधिको पीपलके चूर्ण, सहत अथवा घृत किंवा पान या मिश्री या अदरखके रसके साथ सेवन करे । इसको सर्वांगसुन्दर रस कहते हैं ॥ ३८-४० ॥ लोकेश्वर रस । पलं कपर्दचूर्णस्य पलं पारदगन्धयोः । माषञ्च टंकणस्यैव जम्बीराद्भिर्विमर्दयेत् ॥ ४१ ॥ पुटेल्लोकेश्वरो नाम्ना लोकनाथरसोत्तमः । ऋते कुष्ठं रक्तपित्तमन्यान् रोगान्बलाज्जयेत् ॥ ४२ ॥ पुष्टिवीर्यप्रसादौजः कान्तिलावण्यदः परः । कोऽस्ति लोकेश्वरादन्यो नृणां शम्भुमुखोद्भूतः ॥४३॥ पथ्यं शाल्योदनं सर्पिर्दधि शाकं सहिंगुकम् । नित्यं यामद्वयादूर्ध्वं कार्यं वारत्रयं दिवा ॥४४॥