भारतकोश
रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)

Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary

गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा

DevanagariHindipublished584 पृष्ठ

पृष्ठ 392, कुल 584 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 392

( ३६६ ) रसेन्द्रसारसंग्रह । बर गोली बना लेवे । प्रतिदिन एक गोली खानेसे वज्रसे नष्ट हुए वृक्षके समान सन्निपातरोग नष्ट होता है । जिस प्रकार उन्मत्त सिंह वनके बीचमें पशुओंका नाश करता है उसी प्रकार इस औषधिके सेवन करनेसे रोगोंका समूह नष्ट होता है । इसको महाश्लेष्मकालानल रस कहते हैं ॥ १३-१६ ॥ महालक्ष्मीविलास रस । पलं वज्राभ्रचूर्णस्य तदर्द्धं गन्धकं भवेत् । तदर्द्धं वङ्गभस्मापि तदर्द्धं पारदं तथा ॥ १७ ॥ तत्समं हरितालञ्च तदर्द्धं ताम्रभस्मकम् । रससाम्यञ्च कर्पूरं जातीकोषफले तथा ॥ १८ ॥ वृद्धदारकबीजञ्च बीजं स्वर्णफलस्य च । प्रत्येकं कार्षिकं भागं मृतस्वर्णञ्च शाणकम् ॥ १९॥ निष्पिष्य वटिका कार्या द्विगुञ्जाफलमानतः । निहन्ति सन्निपातोत्थान्गदान्घोरान्सुदारुणान् २०॥ गलोत्थानन्त्रवृद्धिञ्च तथातीसारमेव च । कुष्ठमेकादशविधं प्रमेहान्विंशतिन्तथा ॥ २१ ॥ श्लीपदं कफवातोत्थं चिरजं कुलजन्तथा । नाडीव्रणं व्रणं घोरं गुदामयभगन्दरम् ॥ २२ ॥ कासपीनसयक्ष्मार्शःस्थौल्यदौर्गन्ध्यरक्तनुत् । आमवातं सर्वरूपं जिह्वास्तम्भं गलग्रहम् ॥२३॥ उदरं कर्णनासाक्षिमूखवैजाड्यमेव च । सर्वशूलं शिरःशूलं स्त्रीरोगञ्च विनाशयेत् ॥ २४ ॥ वज्राभ्रकका चूर्ण १ पल, गंधक आधा पल, वंगभस्म १ तोला, पारा ६ मासे, हरिताल ६ मासे, तांबेकी भस्म ३ मासे, कपूर, जाय-

रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित) · पृष्ठ 392, कुल 584 में से · BharatKosha