रसेन्द्रसारसंग्रह (गोपालकृष्ण - पं. रामप्रसाद वैद्य सविस्तार सान्वय हिन्दी टीका सहित)
Rasendra Sara Sangraha of Gopalakrishna with Commentary
गोपालकृष्ण भट्ट (टीकाकार: पं. रामप्रसाद वैद्य) द्वारा
पृष्ठ 453, कुल 584 में से
संदर्भ में पढ़ेंभाषाटीकासहित । (४२७) छागीदुग्धेन वटिकां कारयेद्दशरक्तिकाम् । निर्मितो नित्यनाथेन सोमनाथरसस्त्वयम् ॥ ८ ॥ सोमरोगं बहुविधं प्रदरं हन्ति दुर्जयम् । योनिशूलं मेढ्रशूलं सर्वजं चिरकालजम् ॥ बहुमूत्रं विशेषेण दुर्जयं हन्त्यसंशयः ॥ ९ ॥ जारित लोहा १ कर्ष परिमाण, पारा, गन्धक, इलायची, तेजपात, हलदी, दारुहलदी, जामुनकी छाल, खस, गोखुरु, वायविडंग, जीरा, पाठ, आमले, अनार, सुहागा, लालचन्दन, गूगल, लोध, झाल, अर्जुन और रसौत इन सब औषधियोंको समान भाग लेकर बकरीके दूधमें पीसकर दश दश रत्तीकी गोली बना लेवे । इन गोलियोंके सेवन करनेसे अनेक प्रकारका सोमरोग, दुर्जय प्रदर रोग, योनिशूल, लिंगशूल, त्रिदोषज शूल, बहुकालजात शूल और घोरतर मूत्ररोग दूर होते हैं । इसको नित्यनाथने कहा है ॥ ६-९ ॥ बृहत्सोमनाथ रस । हिंगुलसम्भवं सूतं पालिधारसमर्दितम् । रण्डाशोधितगन्धञ्च तेनैव कज्जलीकृतम् ॥ १० ॥ तद्द्वयोर्द्विगुणं लौहं कन्यारसविमर्दितम् । अभ्रकं वंगकं रौप्यं खर्परं माक्षिकन्तथा ॥ ११ ॥ सुवर्णञ्च समं सर्वं प्रत्येकञ्च रसाद्धिकम् । तत्सर्वं कन्याद्रावैर्मर्दयेद्भावयेत् ततः ॥ १२ ॥ भेकपर्णीरसेनैव गुञ्जाद्वयवटीं ततः । मधुना भक्षयेच्चापि सोमरोगनिवृत्तये ॥ १३ ॥ प्रमेहान्विंशतिं हन्ति बहुमूत्रञ्च सोमकम् । मूत्रातिसारं कृच्छ्रञ्च मूत्राघातं सुदारुणम् ॥ १४ ॥