भारतकोश
ऋभु गीता (शिव रहस्य - निदिध्यासन व अद्वैत बोध)

ऋभु गीता (शिव रहस्य - निदिध्यासन व अद्वैत बोध)

Ribhu Gita of Shiva Rahasya Hindi

महर्षि ऋभु / महर्षि निदाघ द्वारा

स्रोत: Ribhu Gita Sanskrit Shlokas with Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished249 पृष्ठ

पृष्ठ 15, कुल 249 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 15

असंगो लक्ष्म्याः स भवति हि पंचस्वपि मुधा अभिमानोद्देशादनुगतिरधाक्षादिरहितः । स्वपक्षादौ दोषाश्रुतिरपि न ईष्टे परमतं त्वनिर्मोक्षो भूयादनुमितिकतर्केर्न हि भवेत् ॥ २.४३॥

भोक्तापत्तेरपि विषयतो लोकवेदार्थवादो नैनं शास्ति प्रभुमतिपरं वाचि वारारंभणेभ्यः । भोक्ता भोगविलक्षणो हि भगवान् भावोऽपि लब्धो भवेत् सत्त्वाच्चापि परस्य कार्यविवशं सद्वाक्यवादान्वयात् ॥ २.४४॥

युक्तेः शब्दान्तराच्चासदिति न हि कार्यं च करणं प्रमाणैर्युक्त्या वा न भवति विशेषेण मनसा । परः प्राणोद्देशाद्द्वितकरणदोषाभधिया तथाश्चाद्या दिव्या ??? द्योतंति देवा दिवि ॥ २.४५॥

प्रसक्तिर्व्या कृत्स्ना श्रुतिवरबलादात्मनि चिरं स्वपक्षे दोषाणां प्रभवति च सर्वादिसुदृशा । विकाराणां भेदो न भवति वियोज्यो गुणधियां अतो लोके लीलापरविषमन्यैर्घ्यविधुरं ॥ २.४६॥

स कार्वारंभाद्या उपलभति यद्येति च परं सर्वैर्धर्मदैरयुक्तवचनापत्तेः प्रवृत्तेर्भवेत् । भूतानां गतिशोपयुज्यपयसि क्षारं यथा नोपयुक् अवस्थानं नैव प्रभवति तृणेषूद्यतमते- स्तथाभावात् पुंसि प्रकटयति कार्यं च करणं ॥ २.४७॥

अंगीत्यानुपपत्तितोऽप्यनुमितो शक्तिज्ञहीनं जगत् प्रतिषिद्धे सिद्धे प्रसभमिति मानं हि शरणं । महाद्दीर्घं ह्रस्वं उभयमपि कर्मैव करणे तथा साम्ये स्थित्या प्रभवति स्वभावाच्च नियतं ॥ २.४८॥

न स्थानतोऽपि श्रुतिलिंगसन्वयेन प्रकाशवैयर्ध्यमतो हि मात्रा । सूर्योपमा प्रमवतिव्यतथा उदत्वा- त्तद्दर्शनाच्च नियतं प्रतिबिंबरूपं ॥ २.४९॥

तदव्यक्तं न ततो लिंगमेतत् तथोभयव्यपदेशाच्च तेजः । प्रतिषेधाच्च परमः सेतुरीशः सामान्यतः स्थानविशेषबुद्ध्या ॥ २.५०॥