ऋभु गीता (शिव रहस्य - निदिध्यासन व अद्वैत बोध)
Ribhu Gita of Shiva Rahasya Hindi
महर्षि ऋभु / महर्षि निदाघ द्वारा
स्रोत: Ribhu Gita Sanskrit Shlokas with Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 20, कुल 249 में से
संदर्भ में पढ़ेंసూక్ష్మప్రమాణోపమర్దోపలబ్ధిస్థితిశ్చ తథోపపత్తేరేష ఊష్మా రసైకే ॥ २.८८॥
అత్ర స్మర్యనానుపరతావిధివాక్యసిద్ధే- ర్యైవాసకిర్మునిరేశోఽవ్యవాయాత్మా । అవిభాగో వచనాద్గార్ధ ఏవ రశ్మ్యనుసారి నిశితో దక్షిణాయనే । యోగినః ప్రతిస్మృతైస్తదార్చిరాత్ వాయుమద్ధ్వతీతో వరుణేన ॥ २.८९॥
అతివాహికవిదేస్తదలింగాత్ తద్వదత్ర ఉభయోరపి సిద్ధిః । తద్వైతేన గతిరప్యుపావృతో విశేషసామీప్యసకార్యహేతౌ ॥ २.९०॥
స్మృతిస్థతాఽన్యోఽపి చ దర్శనేన కాయే తథా ప్రతిపత్తిప్రతీకః । విశేషదృష్ట్యా సంపదావిర్భవేన స్వేనాంశత్వాన్ముక్తివిజ్ఞానతో హి ॥ २.९१॥
ఆత్మప్రకాశాదవిభాగేన దృష్టః తద్బ్రహ్మణోఽన్యద్యుతితన్మాత్రతోఽన్యః । ఉపన్యాసాదన్యసంకల్పభూత్యా రథవానోఽప్యుభధాహ ॥ २.९२॥
భావమన్యౌ ఉభయం న స్వభావా భావే సంపత్తిరేవం జగత్ స్యాత్ । ప్రత్యక్షేణోపదేశాత్ స్థితిరపి జగతో వ్యక్తిభావాదుపాసా భేదాభాసస్థితిరవికారావృత్తిరితి చ ॥ २.९३॥
తథా దృష్టేర్దృష్ట్యరిపరీతదృష్టేః శ్రుతివశాత్ తథా బుద్ధేరోద్ధా భవతి అనుమానేన హి బుధః । భోగే సామాన్యలింగాత్ శివభజనభవే మాన్యమనసా అనావృత్తిః శబ్దో భవతి విధివాక్యేన నియతం ॥ २.९४॥
తవోక్తః సూత్రాణాం విధిరపి చ సామాన్యముభయ- ప్రకృష్ణ శ్రుత్యైవ ప్రభవతి మహానందసదనే ॥ २.९५॥
స్కందః –
త్రినేత్రవక్త్రసుచరిత్రరూపం మంత్రార్థవాదాంబుజమిత్రరూపాః । ప్రహృష్టరూపా మునయో వితేనిరే మతానుసారిణ్యథ సూత్రితాని ॥ २.९६॥
న తాని బుద్ధ్వాఽవబోధదాని విశ్వేశపాదాంబుజభక్తిదాని ॥ २.९७॥
॥ ఇతి శ్రీశివరహస్యే శంకరాఖ్యే షష్ఠాంశే శివేన ఋభుం ప్రతి సూత్రోపదేశో నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః ॥
देवनागरी-रूपान्तरम् (Devanagari Transcription)
सूक्ष्मप्रमाणोपमर्दोपलब्धिस्थितिborder/श्च -> सूक्ष्मप्रमाणोपमर्दोपलब्धिस्थितिश्च तथोपपत्तेरेष ऊष्मा रसैके ॥ २.८८॥
अत्र स्मर्यनानुपरताविधिवाक्यसिद्धे- र्यैवासकिर्मुनिरेशोऽव्यवायात्मा । अविभागो वचनाद्गार्ध एव रश्म्यनुसारि निशितो दक्षिणायने । योगिनः प्रतिस्मृतैस्तदार्चिरात् वायुमद्ध्वतीतो वरुणेन ॥ २.८९॥
अतिवाहिकविदेस्तदलिङ्गात् तद्वदत्र उभयोरपि सिद्धिः । तद्वैतेन गतिरप्युपावृतो विशेषसामीप्यसकार्यहेतौ ॥ २.९०॥
स्मृतिस्थताऽन्योऽपि च दर्शनेन काये तथा प्रतिपत्तिप्रतीकः । विशेषदृष्ट्या संपदाविर्भावेन स्वेनांशत्वान्मुक्तिविज्ञानतो हि ॥ २.९१॥
आत्मप्रकाशादविभागेन दृष्टः तद्ब्रह्मणोऽन्यद्युतितन्मात्रतोऽन्यः । उपन्यासादन्यसंकल्पभूत्या रथवानोऽप्युभधाह ॥ २.९२॥
भावमन्यौ उभयं न स्वभावा भावे संपत्तिरेवं जगत् स्यात् । प्रत्यक्षेणोपदेशात् स्थितिरपि जगतो व्यक्तिभावादुपासा भेदाभासस्थितिरविकारावृत्तिरिति च ॥ २.९३॥
तथा दृष्टेर्दृष्ट्यरिपरीतदृष्टेः श्रुतिवशात् तथा बुद्धेरोद्धा भवति अनुमानेन हि बुधः । भोगे सामान्यलिङ्गात् शिवभजनभवे मान्यमनसा अनावृत्तिः शब्दो भवति विधिवाक्येन नियतं ॥ २.९४॥
तवोक्तः सूत्राणां विधिरपि च सामान्यमुभय- प्रकृष्ट श्रुत्यैव प्रभवति महानन्दसदने ॥ २.९५॥
स्कन्दः –
त्रिनेत्रवक्त्रसुचरित्ररूपं मन्त्रार्थवादाम्बुजमित्ररूपाः । प्रहृष्टरूपा मुनयो वितेनिरे मतानुसारिण्यथ सूत्रितानि ॥ २.९६॥
न तानि बुद्ध्वाऽवबोधदानि विश्वेशपादाम्बुजभक्तिदानि ॥ २.९७॥
॥ इति श्रीशिवरहस्ये शङ्कराख्ये षष्ठांशे शिवेन ऋभुं प्रति सूत्रोपदेशो नाम द्वितीयोऽध्यायः ॥