साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)
Sahityadarpana of Vishwanatha with Hindi Commentary
कविरत्न आचार्य विश्वनाथ / पं. शालिग्राम शास्त्री द्वारा
पृष्ठ 47, कुल 506 में से
संदर्भ में पढ़ें७६ साहित्यदर्पणे ... प्रतिदम् । इतश्च काश्मीरिक आनन्दकविर्निदर्शन रम्भे—‘... शिवागमप्रसिद्धदर्शिततत्त्वदीक्षाक्षपितमलपटलः प्रकटितसत्सह ... राजानककुलतिलको मम्मटनामा देशिकवरः...’ इति निर्दिशति ... (१०७१) इति संवत् सिध्यति । काव्यप्रकाश ... (१२१६) इति संवत् पूर्वमुक्तम् । (१२१६-१०७१= १४५ इति समयान्तरम् । एतेन आचार्यमम्मटविषयेऽस्मदनुमानं साधूपपन्नं इति परीक्षितव्यम् ॥ रुद्रटः । ... महाकवीन्द्रात् भोजदेवात्प्राचीनः । यतः— ‘किं गौरि मां प्रति रुषा ननु गौरहं किं कुप्यामि कां प्रति मयीत्यनुमानतोऽहम् । जानन्नपह्नवनुमानत एव सत्य- मित्यं गिरो गिरिसुवः कुटिला जयन्ति ॥’ ... सरस्वतीकण्ठाभरणे द्वितीयपरिच्छेदे उदाहृतम् । रुद्रटस्य ... शतानन्दः, पिता वामकभट्टः, वेद सामेति सर्वं तत्कृतेः नैव ... संप्रत्यान्ते दर्पणीयग्रन्थप्रका- ... प्रदर्शन्ते । तत्र गद्यग्रन्थो यथा— ... सम्मुद्गतामरद्रुमा । ... नित्यं तदर्दिताशेषक्षमा ॥ १ ॥ ... श्रिया वाञ्चितसम्भ्रमा । ... न मे दिश्यादभीप्सिता ॥ २ ॥ मुग्धप्रबन्धो यथा— ... लसद्गुणा । ... सदृशी ॥ ३ ॥ चम्पूग्रन्थो यथा— ... च धीः । ... वचसांपतिः ॥ ४ ॥ ... ग्रन्थो यथा— ... सदलपद्मभूः । ... दाशरथादभूत् ॥ ५ ॥