साहित्यदर्पण (आचार्य विश्वनाथ - वाक्यं रसात्मकं काव्यम् सटीक)

३ पृष्ठस्य पङ्क्तौ भावपदप्रसक्तिः ... पृष्ठस्य पङ्क्तौ दैन्यम् ... ... १४७ १२ भावपदप्रसक्तिः ... १६७ ६ श्रमः ... ... १४८ ७ रसभेदाः ... ... १६८ ५ मदः ... ... १४८ १४ तत्र, शृङ्गारः... ... १६९ २ जडता . ... १४९ ७ विप्रलम्भ } .. १६९ १५ उग्रता ... ... १५० ३ सम्भोगः } मोहः ... ... १५० ११ विप्रलम्भस्वरूपम् १७० २ विबोधः ... ... १५१ ३ विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः ... ... १५१ ११ तत्र, पूर्वराग १७० ६ अपस्मार . ... १५२ ८ कामदशा ... १७१ ४ गर्वः ... ... १५२ १३ तत्र, मरणे विशेषः ... १७३ २ मरणम् ... ... १५३ २ कामदशासु विशेष १७४ ६ आलस्यम्... ... १५३ ७ पूर्वरागभेदः ... १७४ ९ अमर्ष ... ... १५४ ५ मान } ... ... १७४ १६ निद्रा ... ... १५४ ११ कोपः } अवहित्था . .. १५५ २ ईर्ष्यामानः ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... ... १५५ ८ मानभङ्गोपायाः ... १७७ ७ उन्माद ... . १५६ २ प्रवासः ... . १७७ १६ शङ्का ... .. १५७ २ दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृति ... ... १५७ १० प्रवासभेदाः . . ... १७८ १७ मतिः ... ... १५८ २ करुणविप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधि . ... १५८ ८ सम्भोगः ... १८१ ६ त्रास ... ... १५८ १२ सम्भोगभेद ... ... १८२ ४ व्रीडा ... ... १५९ ५ हास्य ... ... . १८२ ६ हर्ष . ... १५९ ८ हास्यभेद ... १८३ ८ धृतिः ... ... १६० ५ हास्य ... १८४ १३ विषाद . ... १६० ११ करुणविप्रलम्भाद्वास्य भे- ... ... १६१ ३ दकरणम् ... १८४ १८ चपल ... ... १६१ १४ रौद्र ... ... १८६ २ ग्लानि ... ... १६२ ८ युद्धवीरधर्मवीरयोर्लक्षण- चिन्ता ... ... १६२ १९ म् ... ... १८७ २ विमर्श ... ... १६३ ५ वीर . ... ... १८७ ४ औत्सुक्याच्च ... ... १६४ ५ दानवीरः } आश्चर्याच्च ... ... १६५ ९ दयावीरः } ... १८७ १८ इतरविकल्पेन ... ... १६७ २ युद्धवीरः } सात्त्विकभेदेऽन्तर्भा- १६७ ५ भयानकः }

स्तम्भ १ (बायाँ भाग)

स्तम्भ २ (मध्य भाग)

स्तम्भ ३ (दायाँ आंशिक भाग)

• दैन्यम्
• श्रम
• मद
• जड़ता
• उग्रता
• मोह
• विबोध
• स्वप्न
• अपस्मार
• गर्व
• मरणम्
• आलस्यम्
• अमर्ष
• निद्रा
• अवहित्था
• औत्सुक्यम्
• उन्माद ...
• शङ्का ...
• स्मृति ...
• मति
• व्याधि
• त्रास
• व्रीडा
• हर्ष
• धृति ...
• विषाद
• हर्षा ...
• चपलता ...
• ग्लानि
• चिन्ता ...
• वितर्क
• व्यभिचारि ...
• व्यभिचारि...
• व्यभिचारिभेदा
• व्यभिचारिभेद स...

३ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ दैन्यम् ... १४७ १२ | भावपदव्याप्तिः ... १६७ ३ धृतेः ... १४८ ७ | रसभेदाः ... १६८ ५ मदः ... १४८ १४ | तत्र, शृङ्गारः ... १६९ २ जडता ... १४९ ७ | विप्रलम्भ } ... १६९ १५ उग्रता ... १५० ३ | सम्भोग } मोह ... १५० ११ | विप्रलम्भव्यरूपम् १७० २ विबोधः ... १५१ ३ | विप्रलम्भभेदाः ... १७० ४ स्वप्नः ... १५१ ११ | तत्र, पूर्वराग १७० ६ अपस्मार ... १५२ ८ | कामदशा ... १७१ ४ गर्वः ... १५२ १३ | तत्र, मरणे विशेष ... १७३ २ मरणम् ... १५३ २ | कामदशासु विशेष १७४ ६ आलस्यम् ... १५३ ७ | पूर्वरागभेदः ... १७४ ८ अमर्ष ... १५४ ७ | मानः } निद्रा ... १५४ ११ | कोप } ... १७४ १६ अपहित्था ... १५५ २ | ईर्ष्यामान ... १७६ ८ औत्सुक्यम् ... १५५ ८ | मानसंकोषादा ... १७७ ७ उन्माद ... १५६ २ | प्रवासः ... १७७ १६ शङ्का ... १५७ २ | दश कामदशाः ... १७८ ४ स्मृति ... १५७ १० | प्रवासभेदाः ... १७८ १७ मतिः ... १५८ २ | करुणविप्रलम्भ ... १८० ८ व्याधि ... १५८ ८ | सम्भोग ... १८१ ३ त्रास ... १५८ १२ | सम्भोगभेदाः ... १८२ ४ व्रीडा ... १५९ ५ | हास्य ... १८३ ३ हर्ष ... १५९ ८ | हास्यभेदाः ... १८४ ८ असूया ... १६० ७ | हास्य ... १८४ १५ विषाद ... १६० ११ | करुणविप्रलम्भापराङ्गत्व निरूपणम् ... १८५ १२ धृतिः ... १६१ ३ | वीररसः ... १८७ ३ अवहित्था ... १६१ १४ | युद्धवीरभेदास्तत्र नैपुण्यम् ... १८७ ३ मदः ... १६२ ८ | तत्र, चिन्ता ... १६२ १६ | युद्धवीर ... १८७ ५ विषाद ... १६३ ७ | धर्मवीर अमर्षश्चैतत् ... १६३ ५ | दानवीर निर्वेदश्च ... १६३ ९ | दयावीर ... १८७ १८ विमर्शानन्तर ... १६५ २ | इत्याद्यः । निर्वेदप्रवेशानन्तरम् १६५ ७

४ पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य प. भयानक १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्य भेदनिरूपणम् ... २३८ बीभत्स . ... १९० ९ अद्भुत . .. १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे- शान्त ... १९२ ४ व्यञ्जनाव्यापारम् २५१ दयावीराच्छान्तस्य भेदा- अभिधानो व्यञ्जनाया पा- ख्यानम् ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः . २५७ शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति- वत्सल . .. १९४ १४ पादनेऽक्षत्वनिरूपणम् २६० रसाना मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ रसादिब्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान- भाव . ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२ रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० व्यञ्जनोपसंहार ... २७१ अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १८ षष्ठपरिच्छेदे- भावशान्त्यादि ... २०२ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ चतुर्थपरिच्छेदे- रूपकसंज्ञाकारणम् .. २७२ काव्यभेदौ ... ... २०६ ३ अभिनय ... २७२ अभिधामूलध्वनि } .. २०७ ३ रूपकभेदा . २७३ लक्षणामूलध्वनि } उपरूपकभेदा २७३ लक्षणामूलध्वनेर्भेदा . २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३ अभिधामूलध्वनेर्भेदा .. २१० १२ अङ्कलक्षणम् २७५ संलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६ स्त्रैविध्यम् . ... २११ १० नाटकपरचनापरिपाटी.. २७६ शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य पूर्वरङ्ग २७६ द्वैविध्यम् ... २१२ ५ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७ अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य नान्दीस्वरूपम् २७८ द्वादशभेदा २१४ ९ नान्द्यनन्तरैतिकर्तव्यता २८२ शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्यै- भारतीवृत्ति . २८३ कविधत्वाख्यानम् २२० ४ भारतीवृत्तेरङ्गानि २८३ ध्वनेरष्टादशविधत्वनिरू- आमुख (प्रस्तावना) २८३ पणम् . ... २२१ ३ प्रस्तावनाभेदा .. २८४ अर्थशक्त्युद्भवध्वने प्रव- उद्घात्य(त)क .. २८४ न्धेऽतिदेशः २२९ ७ कथोद्धात . .. २८५ पदाशादिष्वसंलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्य- प्रयोगातिशय .. २८६ स्याख्यानम् ... २३१ १ प्रवर्तकम् ... ... २८७ तन्निभेदाख्यानम् ... २३३ ८ अवलगितम् ... ... २८७ ... २३८ २ नखकुट्टिमतिनिरूपणम् २८७

५ पृष्ठस्य पङ्कौ | पृष्ठस्य पङ्कौ वस्तुनो द्वैविध्याख्यानम् २८८ ६ | तत्र, उपक्षेपः ... ३०१ १८ प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ | परिकरः ... ... ३०२ ६ पताकास्थानम् ... २८८ १६ | परिन्यासः ... ... ३०२ १२ प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ | विलोभनम् ... ... ३०३ ५ द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ | युक्तिः... ... ... ३०३ ११ तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ | प्राप्तिः... ... ... ३०३ १६ चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ | समाधानम् ... ... ३०४ १ कविशिक्षा ... ... २९१ ११ | विधानम् ... ... ३०४ ९ अर्थोपक्षेपकाः ... २९२ १६ | परिभावना ... ... ३०४ १५ विष्कम्भकः ... ... २९३ १ | उद्भेदः ... ... ३०४ १९ प्रवेशकः ... ... २९३ ८ | करणम् ... ... ३०५ ४ चूलिका ... ... २९३ १३ | भेदः ... ... ३०५ ७ अङ्कावतारः ... ... २९४ ४ | प्रतिमुखसंधिभेदाः ... ३०५ ११ अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ | तत्र, विलासः ... ३०५ १६ अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ | परिसर्पः ... ... ३०६ ३ कविशिक्षा ... ... २९५ ३ | विधूतम् ... ... ३०६ ७ अर्थप्रकृतयः ... ... २९५ १५ | तापनम् ... ... ३०६ १० बीजम् ... ... २९५ १९ | नर्म ... ... ... ३०७ ४ बिन्दुः... ... ... २९६ ५ | नर्मद्युतिः ... ३०७ ८ पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ | प्रगमनम् ... ... ३०७ १४ प्रकरी... ... २९७ ९ | विरोधः ... ... ३०८ ३ कार्यावस्था ... ... २९८ ३ | पर्युपासनम् ... ... ३०८ ६ आरम्भः ... ... २९८ ६ | पुष्पम्... ... ... ३०८ १० प्रयत्नः ... ... २९८ ९ | वज्रम्... ... ३०८ १६ प्राप्त्याशा ... ... २९८ १४ | उपन्यासः ... ... ३०८ २० नियताप्तिः ... ... २९८ १८ | वर्णसंहारः ... ... ३०९ ७ फलयोगा (फलागमः) २९९ ३ | गर्भसंधिभेदाः ... ३१० २ संधिः ... ... २९९ ९ | तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५ संधिभेदाः ... ... २९९ १३ | मार्गः ... ... ३१० ११ तत्र, मुखम् ... ... २९९ १६ | रूपम् ... ... ३१० १५ प्रतिमुखम् ... ... २९९ १९ | उदाहरणम् ... ... ३१० १९ गर्भ ... ... ... ३०० ५ | क्रमः ... ... ३११ ६ विमर्शः ... ... ३०० १६ | संग्रहः ... ... ३११ ११ निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ | अनुमानम् ... ... ३११ १५ मुखसंधिभेदाः ... ३०१ १४ | प्रार्थना ... ... ३१२ ६

४ पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य प भयानकः ... ... १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि- बीभत्सः ... ... १९० ९ रूपणम् ... ... २३८ अद्भुतः ... ... १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे— शान्तः ... ... १९२ ४ व्यञ्जनास्वरूपम् ... २५१ दयावीराच्छान्तस्य भेदा- अभिधातो व्यञ्जनायाः पा- ख्यानम् ... ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः ... २५७ शान्तस्य रसत्वस्थापनम् १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति- वत्सल ... ... १९४ १४ पादनेऽक्षमत्वनिरूपणम् २६० रसानां मिथो विरोधाख्यानम् १९५ १५ रसादिव्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान- भावः ... . ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२ रसाभासभावाभासौ ... १९९ १० व्यञ्जनोपसंहारः ... २७१ अनौचित्यदर्शनम् ... १९९ १४ षष्ठपरिच्छेदे— भावशान्त्यादिः ... २०२ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ चतुर्थपरिच्छेदे— रूपकसंज्ञाकारणम् ... २७२ काव्यभेदाः ... ... २०६ ३ अभिनयः . . ... २७२ अभिधामूलध्वनिः } ... २०७ ३ रूपकभेदाः ... ... २७३ लक्षणामूलध्वनिः } उपरूपकभेदाः ... २७३ लक्षणामूलध्वनेर्भेदाः ... २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३ अभिधामूलध्वनेर्भेदाः ... २१० १२ अङ्कलक्षणम् . ... २७५ अलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस्य ध्वने- गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६ र्त्रैविध्यम् .. ... २११ १० नाटकरचनापरिपाटी... २७६ शब्दशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य पूर्वरङ्गः . ... २७६ द्वैविध्यम् ... . २१२ ५ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७ अर्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्य नान्दीस्वरूपम् ... २७८ द्वादशभेदाः .. २१४ ९ नान्द्यनन्तरैतिकर्तव्यता २८२ शब्दार्थशक्त्युद्भवव्यङ्ग्यस्यै- भारतीवृत्ति ... २८३ कविधत्वारू्यानम् २२० ४ भारतीवृत्तेरङ्गानि ... २८३ ध्वनेरष्टादशविधत्वनिरू- आमुख (प्रस्तावना) ... २८३ पणम् ... ... २२१ ३ प्रस्तावनाभेदाः ... २८४ अर्थशक्त्युद्भवध्वनेः प्रब- उद्घाल(त)क .. २८४ न्धेऽप्यतिदेशः २२९ ७ कथोद्घातः ... ... २८५ पदवाक्यगतत्वेनाष्टपञ्चाशद्भे- प्रयोगातिशयः ... २८६ दानाख्यानम् ... २३१ १ प्रवर्त्तकम् ... ... २८७ ध्वनिभेदाख्यानम् ... २३३ ८ अवलगितम् ... ... २८७ गुणीभूतव्यङ्ग्य ... २३८ २ 'नभश्चूम्बितिनिरूपणम् २८७

५ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ वस्तुनो द्वैविध्योपाख्यानम् २८८ ६ | तत्र, उपक्षेपः ... ३०१ १८ प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ | परिकरः ... ... ३०२ ६ पताकास्थानम् ... ... २८८ १६ | परिन्यासः ... ... ३०२ १२ प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ | विलोभनम् ... ... ३०३ ५ द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ | युक्तिः... ... ... ३०३ ११ तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ | प्राप्तिः... ... ... ३०३ १६ चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ | समाधानम् ... ... ३०४ १ कविशिक्षा ... ... २९१ ११ | विधानम् ... ... ३०४ ९ अर्थोपक्षेपकाः ... ... २९२ १६ | परिभावना ... ... ३०४ १५ विष्कम्भकः ... ... २९३ १ | उद्भेदः ... ... ३०४ १९ प्रवेशकः ... ... २९३ ८ | करणम् ... ... ३०५ ४ चूलिका ... ... २९३ १३ | भेदः ... ... ३०५ ७ अङ्कावतारः ... ... २९४ ४ | प्रतिमुखसन्धिभेदाः ... ३०५ ११ अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ | तत्र, विलासः ... ३०५ १६ अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ | परिसर्पः ... ... ३०६ ३ कविशिक्षा ... ... २९५ ३ | विधुतम् ... ... ३०६ ७ अर्थप्रकृतयः ... ... २९५ १५ | तापनम् ... ... ३०६ १० बीजम् ... ... २९५ १९ | नर्म ... ... ३०७ ४ विन्दुः... ... ... २९६ ५ | नर्मद्युतिः ... ... ३०७ ८ पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ | प्रगमनम् ... ... ३०७ १४ प्रकरी... ... ... २९७ ९ | विरोधः ... ... ३०८ ३ कार्यावस्था ... ... २९८ ३ | पर्युपासनम् ... ... ३०८ ६ आरम्भः ... ... २९८ ६ | पुष्पम्... ... ... ३०८ १० यत्नः ... ... २९८ ९ | वज्रम्... ... ... ३०८ १६ प्राप्त्याशा ... ... २९८ १४ | उपन्यासः ... ... ३०८ २० नियताप्तिः ... ... २९८ १८ | वर्णसंहारः ... ... ३०९ ७ फलयोमः (फलागमः) २९९ ३ | गर्भसन्धिभेदाः ... ३१० २ सन्धिः... ... ... २९९ ९ | तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५ सन्धिभेदाः ... ... २९९ १३ | मार्गः ... ... ३१० ११ तत्र, मुखम् ... ... २९९ १६ | रूपम् ... ... ३१० १५ प्रतिमुखम् ... ... २९९ १९ | उदाहरणम् ... ... ३१० १९ गर्भः ... ... ३०० ५ | क्रमः ... ... ३११ ६ विमर्शः ... ... ३०० १६ | संग्रहः ... ... ३११ ११ निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ | अनुमानम् ... ... ३११ १५ मुखसन्धिभेदाः ... ३०१ १४ | प्रार्थना ... ... ३१२ ३

४ पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य पङ्क्तौ भयानक ... ... १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि- बीभत्स ... ... १९० ९ रूपणम् ... ... २३८ अद्भुत ... ... १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे- शान्त ... ... १९२ ४ व्यञ्जनास्वरूपम् ... २५१ दशाविशेषाणां भेदा- अभिधातो व्यञ्जनाया पा- भावानम् ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः ... २५७ हास्यस्य रसत्वप्रतिपादनम् १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिसति- शम ... ... १९४ १४ पादनेऽक्षमत्वनिरूपणम् २६० रसध्वनेरेव प्राधान्यम् १९५ १५ रसादिव्यङ्ग्याख्यानेऽनुमान- भाव ... ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६२ १ रसभावाद्याभासा ... १९९ १० व्यञ्जनोपसंहारः ... २७१ १ भावशान्त्यादि निरूपणम् ... १९९ १६ षष्ठपरिच्छेदे- भावस्य प्राधान्यम् ... २०१ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ १ चतुर्थपरिच्छेदे- रूपकसञ्ज्ञाकारणम् ... २७२ १ ध्वनिरूपम् ... ... २०६ ३ अभिनय ... ... २७२ १५ अविवक्षितवाच्यध्वनि } रूपकभेदाः ... ... २७३ ९ विवक्षितान्यपरवाच्यध्वनि } ... २०७ ३ उपरूपकभेदाः ... २७३ ९ अविवक्षितवाच्यभेदाः .. २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३ १३ विवक्षितान्यपरवाच्यभेदाः .. २१० १२ अङ्गलक्षणम् . ... २७५ ४ संलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्य ध्वने- गर्भाङ्गलक्षणम् ... २७६ १ र्भेदाः ... ... २११ १० नाटक रचनापरिपाटी... २७६ १३ शब्दशक्त्युत्थसंलक्ष्य- पूर्वरङ्गः . ... २७६ १ क्रमभेदः ... २१२ ७ नान्द्या आवश्यकत्वम् २७७ ९ अर्थशक्त्युत्थसंलक्ष्यक्रम- नान्दीलक्षणम् ... २७८ ९ व्यङ्ग्यभेदाः ... २१४ ९ नान्द्यनन्तरं कर्तव्यता २८१ ९ उभय शक्त्युद्भवसंलक्ष्यक्रम- भारतीवृत्ति ... ... २८३ १ ध्वनिप्रतिपादनम् ... २२० ८ भारतीवृत्तेरङ्गानि .. २८३ ६ पदवाक्यादिप्रकाश्यसंलक्ष्य- आमुखं (प्रस्तावना) ... २८३ १५ क्रमभेदाः ... २२१ ३ प्रस्तावनाभेदाः ... २८४ पदवाक्यप्रकाश्य भेद- उद्घात्यकः .. २८४ ९ प्रतिपादनम् ... २३० ७ कथोद्धात ... ... २८५ ९ ध्वनेरेकैकस्यानेकभेदत्व- प्रयोगातिशय ... २८६ प्रतिपादनम् ... २३१ १ प्रवर्त्तकम् ... ... २८७ १ प्रबन्धध्वनिप्रतिपादनम् ... २३३ ८ अवलगितम् ... ... २८७ ९ शुद्धध्वनिभेदाः ... २३४ २ नायकस्वरूपनिरूपणम् २८९ ५

पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य पङ्क्तौ वस्तुनो द्वैविध्याख्यानम् २८८ ६ | तत्र, उपक्षेप. ... ३०१ १८ प्रासङ्गिकवस्तुकीर्तनम् २८८ ११ | परिकरः ... ३०२ ६ पताकास्थानम् ... २८८ १६ | परिन्यासः ... ३०२ १२ प्रथमं पताकास्थानम्... २८८ १९ | विलोभनम् ... ३०३ ५ द्वितीयं पताकास्थानम् २८९ ९ | युक्तिः... ... ३०३ ११ तृतीयं पताकास्थानम् २९० १ | प्राप्तिः... ... ३०३ १६ चतुर्थं पताकास्थानम् २९० १४ | समाधानम् ... ३०४ १ कविशिक्षा ... ... २९१ ११ | विधानम् ... ३०४ ९ अर्थोपक्षेपका ... २९२ १६ | परिभावना ... ३०४ १५ विष्कम्भकः ... ... २९३ १ | उद्भेदः ... ३०४ १९ प्रवेशकः ... ... २९३ ८ | करणम् ... ३०५ ४ चूलिका ... ... २९३ १३ | भेदः ... ३०५ ७ अङ्कावतारः ... २९४ ४ | प्रतिमुखसन्धिभेदा. ... ३०५ ११ अङ्कमुखम् ... ... २९४ ९ | तत्र, विलास. ... ३०५ १६ अङ्कमुखे मतभेदः ... २९४ १४ | परिसर्पः ... ३०६ ३ कविशिक्षा ... ... २९५ ३ | विधुतम् ... ३०६ ७ अर्थप्रकृतय. ... २९५ १५ | तापनम् ... ३०६ १० बीजम् ... ... २९५ १९ | नर्म ... ३०७ ४ बिन्दुः... ... २९६ ५ | नर्मद्युतिः ... ३०७ ८ पताका (वृत्तम्) ... २९६ ९ | प्रगमनम् ... ३०७ १४ प्रकरी... ... २९७ ९ | विरोधः ... ३०८ ३ कार्यावस्था ... २९८ ३ | पर्युपासनम् ... ३०८ ६ आरम्भः ... २९८ ६ | पुष्पम्... ... ३०८ १० प्रयत्नः ... ... २९८ ९ | वज्रम्... ... ३०८ १६ प्राप्त्याशा ... २९८ १४ | उपन्यासः ... ३०८ २० नियताप्तिः ... २९८ १८ | वर्णसंहारः ... ३०९ ७ फलयोगाः (फलागमः) २९९ ३ | गर्भसंधिभेदा. ... ३१० २ संधिः .. ... २९९ ९ | तत्र, अभूताहरणम् ... ३१० ५ संधिभेदाः ... २९९ १३ | मार्गः ... ३१० ११ तत्र, मुखम् ... २९९ १६ | रूपम्... ... ३१० १५ प्रतिमुखम् ... २९९ १९ | उदाहरणम् ... ३१० १९ गर्भ. ... ... ३०० ५ | क्रमः ... ३११ ६ विमर्शः ... ... ३०० १६ | संग्रहः ... ३११ ११ निर्वहणम् (उपसंहृतिः) ३०१ ६ | अनुमानम् ... ३११ १५ मुखसंधिभेदा. ... ३०१ १४ | प्रार्थना ... ३१२ ३

४

५

४ पृष्ठम् पङ्क्ति पृष्ठम् ... १८९ १४ गुणीभूतव्यङ्ग्यस्य भेदनि- ... १९० ९ रूपणम् ... ... २३८ ... १९१ ४ पञ्चमपरिच्छेदे- ... १९२ ४ व्यञ्जनास्वरूपम् ... २५१ ... अभिधातो व्यञ्जनाया पा- ... १९३ २ र्थक्ये हेतवः ... २५७ ... १९३ ११ अभिधालक्षणयो रसादिप्रति- ... १९४ १६ पादनेऽसमर्थत्वनिरूपणम् २६० ... १९५ ११ रसादिप्रत्यायनेऽनुमान- ... १९७ ३ स्याक्षमत्वप्रतिपादनम् २६१ ... १९९ १० ग्रन्थोपरंहार ... २७१ ... १९९ १८ षष्ठपरिच्छेदे- ... २०२ १२ काव्यस्य दृश्यश्रव्यभेदौ २७२ चतुर्थपरिच्छेदे- रूपकलक्षणम् ... २७२ ... २०४ ३ अभिनयः ... ... २७२ ... रूपकभेदाः ... ... २७३ ... २०५ ३ उपरूपकभेदाः ... २७३ ... २०८ २ नाटकलक्षणम् ... २७३ ... २१० १० अङ्कलक्षणम् . ... २७५ ... गर्भाङ्कलक्षणम् ... २७६ ... २१५ १० नाटकरचनापरिपाटी... २७८ पूर्वरङ्गः . ... २७८ ... २२० ५ नान्दीशब्दव्युत्पत्तिः २८० नान्दीलक्षणम् ... २८० ... २२४ ५ चन्द्रनामाङ्कितपदव्यवस्था २८२ प्ररोचना ... ... २८३ ... २२५ ६ प्ररोचनाप्रवृत्तिः ... २८३ प्रहसन (प्रसाधन) ... २८३ ... २२६ ३ प्रस्तावनाभेदाः ... २८४ ... २२६ ... २२७ ३ ... ... २८५ ... ... २८५ ... २२८ ७ ... ... २८६ ... ८ ... ... २८६ ... ५ ... २८६

७ पृष्ठस्य पङ्क्तौ पृष्ठस्य पङ्क्तौ उपाङ्गः ... ... ३३६ ९ अक्षमा ... ... ३४५ ५ दृष्टान्तः ... ... ३३६ १३ गर्वः ... ... ३४५ ९ तुल्यतर्क ... ... ३३७ ३ वचनः ... ... ३४५ ११ पदोदयः ... ... ३३७ ७ आश्रयः ... ... ३४५ १४ निदर्शनम् ... ... ३३७ १२ उत्थापनम् ... ... ३४५ १७ अभिप्रायः ... ... ३३८ ४ स्पृहा ... ... ३४६ १ प्राप्तिः ... ... ३३८ ८ क्षोभः ... ... ३४६ ५ विचारः ... ... ३३८ ११ पश्चात्तापः ... ... ३४६ ९ दिष्टम् ... ... ३३८ १६ उपपत्ति ... ... ३४६ १२ उपदिष्टम् ... ... ३३९ ४ आशंसा ... ... ३४६ १६ गुणातिपातः ... ... ३३९ १० अध्यवसायः ... ... ३४७ १ गुणातिशयः ... ... ३३९ १४ विसर्प ... ... ३४७ ५ विशेषणम् ... ... ३४० १ ओजस् ... ... ३४७ ८ निरुक्ति ... ... ३४० ५ उत्तेजनम् ... ... ३४७ १३ सिद्धि ... ... ३४० ८ परीवादः ... ... ३४७ १८ भ्रंश ... ... ३४० १२ नीति ... ... ३४८ ४ विपर्यय ... ... ३४० १६ अर्थविशेषणम् ... ... ३४८ ७ दाक्षिण्यम् ... ... ३४१ ४ प्रोत्साहनम् ... ... ३४८ १० अनुबन्ध ... ... ३४१ ९ साहाय्यम् ... ... ३४९ २ प्ररोचना ... ... ३४१ १२ अनुयोगः ... ... ३४९ ५ गर्वोक्ति ... ... ३४१ १८ अनुवर्तनम् ... ... ३४९ ७ गर्हणम् ... ... ३४२ ५ उत्कीर्तनम् ... ... ३४९ ११ पृच्छा ... ... ३४२ ११ याच्ञा ... ... ३४९ १४ प्रसिद्धि ... ... ३४२ १४ परितोष ... ... ३४९ १८ भावाभासः ... ... ३४३ १८ अतिशयः ... ... ३५० २ दृष्टि ... ... ३४३ २ प्रतीप ... ... ३५० ४ कुशलप्रश्नः ... ... ३४३ ४ अवलोकन ... ... ३५० ८ पूजन ... ... ३४३ ८ तृप्ति ... ... ३५० ११ आशीर्वादः ... ... ३४३ ११ प्रश्न ... ... ३५० १५ कथन ... ... ३४३ १४ तर्क ... ... ३५१ १ साधुवादः ... ... ३४४ ४ संशयोपशम ... ... ३५१ ४ प्रतीकार ... ... ३४४ ८ साहाय्याभिलाष ... ... ३५१ ८ दोष ... ... ३४४ १२ उपकार ... ... ३५१ १२ उपालम्भः ... ... ३४४ १५ साहस ... ... ३५१ १५ प्रतिषेध ... ... ३४५ १ असूया ... ... ३५१ १८ सान्त्वम् ... ... ३४५ ३ ... ... ... ... ...

६ पृष्ठस्य पङ्क्तौ | पृष्ठस्य क्षिप्तिः ... ... ३१२ १४ | फलनिरूपणम् ... ३२२ त्रो (तो) टकम् ... ३१२ १८ | अङ्गप्रशंसा ... ... ३२२ अविकलम् ... ३१३ ३ | रसवृत्यनुरोधेनाङ्गाना उद्वेगः ... ... ३१३ ६ | संनिवेशरूपणम् ... ३२२ विद्रवः ... ... ३१३ १० | वृत्तयः ... ... ३२३ विमर्शसंधिभेदाः ... ३१३ १४ | तत्र, कैशिकी... ... ३२३ तत्र, अपवादः ... ३१३ १७ | कैशिक्या अङ्गानि ३२३ सफेटः ... ... ३१४ ३ | तत्र, नर्म ... ... ३२३ व्यवसायः... ... ३१४ ११ | नर्मस्फूर्जः ... ३२४ द्रवः ... ... ३१४ १५ | नर्मस्फोटः ... ३२५ द्युतिः ... ... ३१५ ३ | नर्मगर्भः ... ... ३२५ शक्तिः ... ... ३१५ ९ | सात्वती ... ... ३२५ प्रसङ्गः ... ... ३१५ १६ | सात्वत्या अङ्गानि... ३२६ खेदः ... ... ३१६ ९ | तत्र, उत्थापकः ... ३२६ प्रतिषेधः ... ... ३१६ १६ | सांघात्यः ... ... ३२६ विरोचनम् ... ३१७ ५ | संलापः ... ... ३२६ प्ररोचना ... ... ३१७ ११ | परिवर्तकः ... ३२७ आदानम्... ... ३१८ १ | आरभटी ... ... ३२७ छादनम् ... ... ३१८ ८ | आरभट्या अङ्गानि ३२७ निर्वहणसंधिभेदाः ... ३१८ १४ | तत्र, वस्तूत्थापनम् ... ३२७ तत्र, सन्धिः ... ३१८ १९ | सफेटः ... ... ३२७ विबोधः ... ... ३१८ २३ | संक्षिप्तः ... ... ३२८ ग्रथनम् ... ... ३१९ ७ | अवपातनम् ... ३२९ निर्णयः ... ... ३१९ १२ | नाट्योक्तयः ... ... ३२९ परिभाषणम् ... ३१९ २० | नामकरणम् ... ... ३३० कृतिः . ... ३२० ३ | नाट्यपरिभाषा ... ३३१ प्रसादः ... ... ३२० ७ | भाषाविभागः... ... ३३२ आनन्दः ... ... ३२० ९ | षट्त्रिंशल्लक्षणादीनामा- समयः ... ... ३२० १२ | ख्यानम् ... ३३४ गूहन ... ... ३२० १५ | लक्षणानामुद्देशः ... ३३४ भाषणम् ... ३२० २२ | तत्र, भूषणम्... ... ३३५ पूर्ववाक्यम् ... ३२१ २ | अक्षरसंघातः ... ३३५ काव्यसंहारः ... ३२१ ५ | शोभा ... ... ३३५ प्रशस्तिः ... ... ३२१ ७ | उदाहरणम् ... ३३६ पु०पञ्चोपसंहारः... ३२१ १८ | हेतु ... ... ३३६

॥ श्रीः ॥ श्रीमद्विश्वनाथकविराजप्रणीतः साहित्यदर्पणः । श्रीमद्रामचरणतर्कवागीशकृतया विवृत्या समेतः । प्रथम परिच्छेद । ग्रन्धारम्भे निर्विघ्नेन प्रारिप्सितपरिसमाप्तिकामो वाङ्मयाधिकृततया वाग्देवतायाः साम्मुख्यमाधत्ते— विवृतिः । लक्ष्मीधवं समभिनम्य गिरां गुरुं च तार्तीयिकं च जगतीमहितानुकम्पम् । ईशं त्रिशूलवरशूलधराभिरादौ वन्दे विशेषसुदृढो विनिवृत्तयेऽहम् ॥ ग्रन्थावपि क्वचित्क्वचिद् बहुभिः प्रमादैराक्षिप्ततामपहसिष्णुभिरुद्धतेन्दुः । संवीक्ष्य साम्प्रतमिमं सुगमेव विज्ञाः साहित्त्वदर्पणमिमं विवृणोमि भूयः । पारे परार्धप्रथमानभासां साधारणी काचन नः प्रसादात् । विद्यामयी मूर्तिरथास्तु सद्यः सद्यः प्रसादाय सतामभीष्टा ॥ तत्रादौ ग्रन्थकारश्चिकीर्षितं ... प्रतिजानीते ग्रन्थान्तरप्रारम्भेऽपि तद्दोषवारणाय चिकीर्षितकर्मविशेषमाह ग्रन्थेति। ग्रन्थरूपस्य ... ग्रन्थारम्भः ... इत्यारम्भ इति। यद्यपि आरभ्यत इति ग्रन्थारम्भः ... ग्रन्थो ग्रन्थारम्भः ...

१२ पृष्ठस्य पङ्क्तौ । पृष्ठस्य समम्... ... ... ५९५ १ । समुच्चयः ... ... ६०७ विचित्रम् ... ... ५९५ ७ । समाधिः ... ... ६०९ अधिकम् ... ... ५९५ ११ । प्रत्यनीकम् ... ... ६०९ अन्योन्यम् ... ... ५९६ ९ । प्रतीपम् ... ... ६०९ विशेष. . ... ५९६ १२ । मीलितम् ... ... ६११ व्याघातः ... ... ५९७ १० । सामान्यम् ... ... ६११ कारणमाला ... ... ५९८ ७ । तद्गुणः ... ... ६१२ मालादीपकम्... ... ५९८ १२ । अतद्गुण. ... ... ६१२ एकावली ... ... ५९९ २ । सूक्ष्मम् ... ... ६१३ सार. ... ... ... ५९९ १४ । व्याजौक्ति. ... ... ६१४ यथासंख्यम् .. ... ६०० ४ । स्वभावोक्ति ... ६१५ पर्याय. ... ... ६०१ १ । भाविकम् ... ... ६१६ परिवृत्तिः ... ... ६०२ ४ । उदात्तम् ... ... ६१८ परिसंख्या ... ... ६०२ १४ । रसवदाद्यलंकाराः ... ६१८ उत्तरम् ... ... ६०४ ३ । भावोदयाद्यलंकारा. ... ६१९ १ अर्थापत्तिः ... ... ६०५ १ । संसृष्टिसंकरालंकारौ ... ६२२ विकल्पः ... ... ६०५ १३ । ग्रन्थालंकारश्लोकौ ... ६३२

The provided image is completely blank (contains only a few minor noise artifacts on the bottom-left edge) and does not contain any readable text to transcribe.

‘त्रिवर्गसाधनं नाट्यम्’ इति च । विष्णुपुराणेऽपि— ‘काव्यालापाश्च ये केचिद्गीतकान्यखिलानि च । शब्दमूर्तिधरस्यैते विष्णोरंशा महात्मनः ॥’ इति । [१] [२] तेने हेतुना तस्य काव्यस्य स्वरूपं निरूप्यते । एतेनाभिधेयं च प्रदर्शि- तम् । तत्किस्वरूपं तावत्काव्यमित्यपेक्षायां कश्चिदाह—‘तददोषौ शब्दार्थौ कृतिज्ञप्त्यन्यतरजनक संस्कारविशेष ॥ त्रिवर्गो धर्मार्थकामा । नाट्यमभिनय प्रधानं नाटकादि ॥ काव्यालापा इति । रसव्यञ्जकाः शब्दार्था इत्यर्थ ॥ कारि- कास्थं ‘तेन–’ इत्यादि व्याख्यायते—तेनेत्यादि । एतेन ‘चतुर्वर्गफलप्राप्ति- इत्यादिश्लोकेन । अभिधेयं चेति । चकारेण प्रयोजनसम्बन्धयोर्लाभ । सम्बन्ध- श्चात्र प्रयोजनाभिधेययो कार्यकारणभावरूप ॥ कश्चिदिति । काव्यप्रकाशकृत कारिकाकार इत्यर्थः । तदिति । काव्यमित्यर्थ । शब्दार्थाविति । विनिगमन विरहेण उपस्थापकत्वसंबन्धेनार्थविशिष्ट शब्द । उपस्थाप्यत्वसंबन्धेन शब्दविशि- ष्टार्थः काव्यमित्यर्थ । अत्र शब्दार्थयोर्विशेषणविशेष्यभावे व्यञ्जकत्वाव्यञ्जकत्वाभ्या वैचित्र्यविशेषरूपालंकारप्रयोजकत्वाप्रयोजकत्वाभ्या प्रधानाप्रधानभावो नियामक न च यत्रोभयोर्व्यञ्जकत्व वैचित्र्यविशेषाधायकत्वं वा तत्र का गतिरिति वाच्यम् बाहुल्येन व्यञ्जकत्वेन चमत्कारातिशायाधायकत्वेन वा तत्र व्यवहारोपपत्ते । न तथापि यत्र व्यञ्जकयोर्वैचित्र्यविशेषप्रयोजकयोर्वा तुल्यत्व तत्र व्यवहारानुपपत्ति १. स्वरूपमिति । वस्तुनो मत्रस्येव काव्यस्य तद्विदा व्यवहारमन्तरेण किम निर्दिष्ट लक्ष्मा नास्ति । तत. सुन्दोपसुन्दन्यायेन सर्वाणि लक्षणानि खण्डितानि भवन्ति ग्रन्थकारैरपि महत्या आरभट्या यल्लक्षण स्थिरीकृत तदपि लक्ष्यासंग्राहकत्वेन परै खण्डितमेव । तदेतद् यथावसर निरीक्षणीयम् । एव यदधिकलक्ष्यसग्राहकं तदे लक्षणं व्यवहार्यम् । नादृश शब्दार्थात्रेव । उक्त चाचार्यरुद्रेतेन ‘ननु शब्दार्था काव्य- मित्यादि । नत्र शब्दार्थयो. परिष्कारका गुणाल्कारादयो द्रष्टव्याः । एतदादि पय लोच्यैव ‘ध्वनिर्न काव्यमाहुस्तच्छाब्दार्था वगाहने स्पष्टम् । तावपि लक्ष्याभिमतौ व्यङ्ग्य साममद्भावः ॥’ इति निबडन् । इह आत्मत्वव्यपदेशोऽर्थभागस्यैव वास्तविक सारभूतत्वात् । अन्यत्थ तु औपचारिक इत्यपि बोद्धव्यम् ॥ २ काव्यप्रकाशेति । वृत्तिकार एव कारिकाकारः । तथाहि—‘माला तु पूर्ववत्’ इति काव्यप्रकाशगतेन ‘पूर्ववत्’ इति कथनेन वृत्तिकारकारिकाकारयोरेकत्व एव वृत्तिप्रदर्शितायामालोपमायाः ‘पूर्ववत्’ इति दृष्टान्तयोरुपन्यासः सगच्छते । ‘मालोपमा ० रचितोपमा तु ना दृष्टान्तीकृतेति वृत्तिकृत्कारिकाहतोरेक्य मयमेव राग- ० मचिन्त ॥’ इति सुशामान् भीमसेनदीक्षिता अपि वदन्ति ॥ क.च., 'इति' इति षड्पुस्तके नास्ति । २ 'तेन-' इत्यादि 'पुन क्वापि, इति' ३. ग-पुस्तके नास्ति । ३ 'स्वरूप' ग-पुस्तके नास्ति । ४ 'आह' क.ख.घ-पुस्तकेषु 'अथ शब्दार्थौ - ' इति । ५ 'विश्वेश्वरानन्द' इत्यत्र घट पुस्तकान्तरे नास्ति.

इस पृष्ठ पर कोई पठनीय पाठ (Text) उपलब्ध नहीं है। यह एक रिक्त पृष्ठ (Blank Page) है, जिस पर केवल कुछ मुद्रण/स्कैनिंग के सूक्ष्म चिह्न (artifacts) दिखाई दे रहे हैं।

६ साहित्यदर्पणे 'त्रिवर्गसाधनं नाट्यम्' इति च। विष्णुपुराणेऽपि- 'काव्यालापाश्च ये केचिद्गीतकान्यखिलानि च। शब्दमूर्तिधरस्यैते विष्णोरंशा महात्मनः॥' इति। तेने हेतुना तस्य काव्यस्य स्वरूपं निरूप्यते। एतेनाभिधेयं च प्रदर्शितम्। तत्किंस्वरूपं तावत्काव्यमित्यपेक्षायां कश्चिदाह- 'तद्दोषौ शब्दार्थौ' श्रुतिशून्यन्यतरजनक- संस्कारविशेष ॥ त्रिवर्गो धर्मार्थकामाः। नाट्यमभिनय- प्रधानं नाटकादि॥ काव्यालापा इति। गद्यात्मकाः शब्दादी इत्यर्थे॥ कवि- कास्थं 'तेन-' इत्यादि व्याख्यायते-तेनेत्यादि। एतेन 'चतुर्वर्गफलप्राप्ति-' इत्यादिश्लोकेन। अभिधेयं चेति। चकारेण प्रयोजनसम्बन्धयोर्लाभः। सम्ब- न्धश्चात्र प्रयोजनाभिधेययो कार्यकारणभावरूपः ॥ कश्चिदिति। काव्यप्रकाशस्य कारिकाकार इत्यर्थः। तदिति। काव्यमित्यर्थः। शब्दार्थाविति। विनिगमना- विरहेण उपस्थापकत्वसम्बन्धेनान्वितशिष्ट शब्दः। उपस्थाप्यतासम्बन्धेन शब्दविशिष्ट- श्चार्थः काव्यमित्यर्थः। अत्र शब्दार्थयोर्विशेषणविशेष्यभावे व्यञ्जकतावच्छेदकतान्या- वैचित्र्यविशेषरूपालंकारप्रयोजकत्वाप्रयोजकत्वाभ्यां प्रधानाप्रधानभावो नियामकः। न च यत्रोभयोर्व्यञ्जकत्वं वैचित्र्यविशेषाधायकत्वं वा तत्र का गतिरिति वाच्यम्। बाहुल्येन व्यञ्जकत्वेन चमत्कारातशयाधायकत्वेन वा तत्र व्यवहारोपपत्तेः। न च तथापि यत्र व्यञ्जकयोर्वैचित्र्यविशेषप्रयोजकयोर्वा तुल्यत्वं तत्र व्यवहारानुपपत्ति-

1. स्वरूपमिति। वस्तुतो मन्येव काव्यस्य तादृशो व्यवहारमन्तरेण किमपि निर्दुष्टं लक्षणं नास्ति। ततः सुन्दोपसुन्दन्यायेन सर्वाणि लक्षणानि खण्डितानि भवन्ति। ग्रन्थकारैरपि महत्या आरभट्या यल्लक्षणं स्थिरीकृतं तदपि लक्ष्यासङ्ग्राहकत्वेन परैः खण्डितमेव। तदेतद् यथावसरं निरीक्षणीयम्। एवं यदधिकलक्ष्यसङ्ग्राहकं तदेव लक्षणं व्यवहार्थम्। तादृक् शब्दार्थावेव। उक्तं चाचार्यरुद्रेन 'ननु शब्दोथ काव्य-' इत्यादि। तत्र शब्दार्थयोः परिष्कारका गुणाकारादयो द्रष्टव्याः। एतददि पर्या- लोच्यैव 'कविकर्म काव्यमाहुस्तच्छाब्दार्थौ वगाहते स्पष्टम्। तावपि लक्ष्याभिमतानि- त्युक्तं शास्त्रसद्भावः॥' इति निबन्धृन्। इह आत्मत्वव्यपदेशोऽर्थभागस्यैव वास्तविकः, सारभूतत्वात्। अन्यस्य तु औपचारिक इत्यपि बोध्यम्॥
2. काव्यप्रकाशेति। वृत्तिकार एव कारिकाकारः। तथाहि- 'माला तु पूर्ववत्' इति काव्यप्रकाशकारिकायां 'पूर्ववत्' इति कथनेन वृत्तिकारकारिकारयोरेकत्व एव वृत्तिमात्रप्रदर्शितमालोपमायाः 'पूर्ववत्' इति दृष्टान्ततोपन्यासः संगच्छते। 'मालोपमा तु लक्षिता कारिकायां तु सा दृष्टान्तीकृतेति वृत्तिकृत्कारिकारूतोरेक्यं स्वयमेव राजा- नकैः सूचितम्॥' इति सुधासागरे भीमसेनदीक्षिता अपि वदन्ति॥ क. स, 'अपि' इति घ पुस्तके नास्ति २ 'तेन-' इत्यादि 'पुनः कापि, इति' ऽतो ग पुस्तके नास्ति ३ 'तावत्' ग पुस्तके नास्ति ४ 'आह' क ख घ-पुस्तकेषु ५ 'अत्र शब्दार्थयो-' इत्यादि 'विशेष्यत्वोपगमात्' इत्यन्तः पाठः पुस्तकान्तरे नास्ति 1