समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

पुरनिवेशो दशमोऽध्यायः । ३९ विंशतैतत् त्रिकं विद्यात् क्रमादित्यत्तरोत्तरम् । अहोरात्रैः पुनः पञ्चदशभिः पक्ष उच्यते ॥ ५२ ॥ पक्षद्वयेन मासः स्याद् भवेन्मासद्वयाद्दृतुः । ऋतुत्रयं स्यादयनं वत्सरस्त्वयनद्वयम् ॥ ५३ ॥ दशधायमिति प्रोक्तः कालः कालविदां वरैः । इत्युक्तमेतदखिलं करमानमत्र सम्यक्तया निगदितापि च कालसङ्ख्या । अन्तःपुरं जनपदामरधाममार्गैराचक्ष्महे नगरसंप्रविभागमत्र ॥ ५४ ॥ इति महाराजाधिराजश्रीभोजदेवविरचिते समराङ्गणसूत्रधारापरनाम्नि वास्तुशास्त्रे हस्तलक्षणं नाम नवमोऽध्यायः ॥ अथ पुरनिवेशो दशमोऽध्यायः । पुरस्य त्रिविधस्यापि प्रमाणमथ कथ्यते । प्राकारपरिखाट्टालद्वाररथ्याध्वभिः सह ॥ १ ॥ ज्येष्ठं तत्र चतुश्चापसहस्रं पुरमिष्यते । मध्यं द्वाभ्यां सहस्राभ्यामेकेन व्यासतोऽधमम् ॥ २ ॥ साष्टमांशं सपादं वा सार्धं वा व्यासमायतम् । कुर्यादेकैकमायामं चतुरास्त्रीकृतं शुभम् ॥ ३ ॥ चतुःषष्टिपदाख्येन पुरं सर्वं प्रकल्पयेत् । द्विरष्टकोष्ठं तत् कुर्यात् षट्पथं नवचत्वरम् ॥ ४ ॥ चतुरश्रीकृते क्षेत्रे प्रागुदीच्यन्तमागताः । चतुर्भागान्तरा वंशाः कार्यास्तस्य त्रयस्त्रयः ॥ ५ ॥ वंशषट्कविभक्तेऽस्मिन् पदषोडशकान्विते । राजमार्गः शुभः कार्यो मध्यमं वंशमाश्रितः ॥ ६ ॥ कार्यो ज्यायसि (च) ज्यायांश्चतुर्विंशतिकः करैः । विंशत्या मध्यमे मध्योऽधमे षोडशकोऽधमः ॥ ७ ॥ १ द. ग. मासास्थं । २ क. ॰विंशतिभिः ।