समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

९८ समराङ्गणसूत्रधारे । यः पुनः स्याच्चतुःषष्टिपदस्तैन विभाजयेत् । नरेन्द्रशिबिरग्रामखेटादि नगरादि च ॥ ५ ॥ अन्तस्त्रयोदश सुरा द्वात्रिंशद् बाह्यतश्च ये । तेषां स्थानानि मर्माणि सिरा वंशाश्च तेषु तु ॥ ६ ॥ मुखे हृदि च नाभौ च मूर्ध्नि च स्तनयोस्तथा । मर्माणि वास्तुपुंसोऽस्य षण्महान्ति प्रचक्षते ॥ ७ ॥ वंशानुवंशसम्पाताः पदमध्यानि यानि च । देवस्थानानि तान्याद्ये पदषोडशकान्विते ॥ ८ ॥ देवस्थानानि सम्पाताश्चतुःषष्टिपदे पुनः । तथैकाशीतिपदिके पदान्तशतिकेऽपि च ॥ ९ ॥ चतुर्ष्वपि विभागेषु सिरा याः स्युश्चतुर्दिशम् । मर्माणि तानि चोक्तानि द्वारमध्यानि यानि च ॥ १० ॥ भित्तिविस्तृतमध्येन यद्वा मध्येन दारुणः । मर्म यत् पीड्यते येन गृहे तत्रोच्यते फलम् ॥ ११ ॥ द्वारैर्वा भित्तिभिर्वापि मर्मणां परिपीडनात् । दौर्गत्यं गृहिणः प्राहुः कुलहानिमथापि वा ॥ १२ ॥ भवेत् स्वामिक्षयः स्तम्भैस्तुलाभिः स्त्रीपरिक्षयः । स्नुषावधो जयन्तीभिर्बन्धुनाशश्च सङ्ग्रहैः ॥ १३ ॥ मर्मस्थानगतैः १कार्यैर्भर्तुः कायो निपीड्यते । सुहृद्विश्लेषमिच्छन्ति सन्धिपालैश्च तद्विदः ॥ १४ ॥ नागपाशैर्धनोच्छेदो२ नागदन्तैः सुहृत्क्षयः । कपिच्छकैश्च मर्मस्थैः प्रेष्याणां क्षयमादिशेत् ॥ १५ ॥ षड्दारुकाण्यनुसिरागवाक्षालोकनानि च । मर्ममध्योपगान्येतान्यावहन्ति धनक्षयम् ॥ १६ ॥ द्वारद्रव्यतुलास्तम्भनागदन्तगवाक्षकैः । द्वारमध्यार्दितै रोगकुलपीडाधनक्षया( : ? न् ) ॥ १७ ॥ १ क. कार्यैर्भ । २ द. धनोच्चाटो ।