समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समस्तगृहाणां सङ्ख्याकथनं नाम पञ्चत्रिंशोऽध्यायः । १३५ प्रभूतकाञ्चनकरं गृहं स्यात् काञ्चनप्रभम् । द्वादशान्यानि जानीयाद् भवनान्यनया दिशा ॥ ३० ॥ एतेषामेव भेदेषु शुभान्यखिलवर्णिनाम् । तुल्यात् त्रिशालद्वितयात् षट्शालकचतुष्टयम् ॥ ३१ ॥ स्याद् द्विशालचतुःशालयोगादन्यच्चतुष्टयम् । सिद्धार्थेन चतुःशालं वेश्मनां संयुतिर्य?(यं) दा ॥ ३२ ॥ गृहं तदा स्यात् षट्शालं त्रैलोक्यान्दकं शुभम् । यमसूर्येण संयुक्तं विलासचयमुच्यते ॥ ३३ ॥ दण्डयुक्तं चतुःशालं सुखदं नामतो भवेत् । वातेन च चतुःशालं संयुक्तं श्रीपदं भवेत् ॥ ३४ ॥ चतुर्विंशतिरेन्यानि षट्शालान्यन्ययोगतः । पञ्च यानि चतुश्शालान्युचितानि महीभृताम् ॥ ३५ ॥ तेषां द्विशालयोगेन षट्शालान्यभिदध्महे । सिद्धार्थे सर्वतोभद्रयुक्ते स्याच्छ्रीपुरं गृहम् ॥ ३६ ॥ श्रीवासं सर्वतोभद्रे यमसूर्यान्विते भवेत् । दण्डाख्ये भद्रयुक्ते श्रीभूषणं जायते गृहम् ॥ ३७ ॥ वाताख्यं सर्वतोभद्रयोगाच्छ्रीभाजनं विदुः । सिद्धार्थे वर्धमानेन युक्ते स्याद् भूतिमण्डनम् । ३८ ॥ यमसूर्ये तु तेनैव संयुक्ते भूतिभाजनम् । भूतिमानं तु दण्डाख्ये वाताख्ये भूतिभूषणम् ॥ ३९ ॥ नन्द्यावर्तस्य योगेन सिद्धार्थादि चतुष्टयम् । श्रीमुखं श्रीधरं श्रीमूँच्छ्रीध(क)रं चेति जायते ॥ ४० ॥ सिद्धार्थादिचतुष्कस्य भवेद् रुचकयोगतः । श्रियाकारं श्रियोवासं श्रीद्यानं श्रीमुखं तथा ॥ ४१ ॥ १ द. ख. त । २ द. ख. युक्तं तु वि० । ३ द. ख. रेतानि । ४, ५ द. ख. स्त्री । ६ क. संयुक्ते भूति० । ७ क. ख. द. धीकृन् ।