समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

शान्तिकर्मविधिर्नाम द्विचत्वारिंशोऽध्यायः । २३७ यदा त्वग्रे प्रदृश्येत धूम्रः कर्णगतोऽपि वा । अग्निर्दहति तत् क्षिप्रं विद्युद् वा हन्ति मन्दिरम् ॥ १९ ॥ यत्रारोहति गृध्रस्तद् द्विजाङ्घ्रिस्पृष्टमाचरेत् । कृत्वा हलशतैः कृष्टं ततो बीजानि वापयेत् ॥ २० ॥ गावश्चात्र प्रदुह्येरन् शान्तिकानि च कारयेत् । मेघेऽभिंवृष्टे भूयोऽपि तत्र कुर्वीत मन्दिरम् ॥ २१ ॥ येषु येषु गृहाङ्गेषु मधुनः सञ्चयो भवेत् । तस्याङ्गस्य वधं ब्रूयात् प्रेषिण्यां चाप्युपद्रवम् ॥ २२ ॥ तस्माद्धेतोः शिखाग्रेषु मुकुटान् प्रणिधापयेत् । यावन्न रोपयेत् सौम्यं तावद् रक्षेत् समन्ततः ॥ २३ ॥ अभिलीनं तु शकुनैर्नहि किञ्चित् प्रशस्यते । तस्मात् प्रयत्नतो रक्षेदुत्पातात् प्रागुदीरितात् ॥ २४ ॥ भङ्गे गृहाणां दारूणां शान्तिहोमोऽथ कथ्यते । इन्द्रकीलो महाकूटः पृष्ठवंशोत्तरा धरौ ॥ २५ ॥ प्रग्रहो(?)ऽलिन्दपादौ वा स्वामिनं घ्नन्त्युपद्रवाः । तुलास्थपत्यः(?) कूटं वा वेदिका कर्णपालिकाँ ॥ २६ ॥ नेत्रं कपोतपालिश्च हनप्रविष्टं कुटुम्बिनीं(?) अन्वग्राः पैक्षि(क्ष)वंशाश्च मल्लकाः सकुमारकाः ॥ २७ ॥ गोपानस्यो मृगाल्यश्च स्थपिताः स्वकुमारिकाः(?) । परिघा द्वारपक्षाश्च भ्रातरं घ्नन्त्युपद्रवाः ॥ २८ ॥ संयुक्तं सङ्ग्रहो हन्ति निकृष्टांश्चाधरो धरः । स्थौण्यानि प्रतिमोको वा हन्युरिष्टान् परिच्छदान् ॥ २९ ॥ १ क. हि; द. जांहिं । २ द. मेधाँ । ३ ख. ग. क्षेन् प्रातान्; द. त् प्रातान् प्रागुदाह्रतान् । ४ ख. ग. दाह्रतान् । ५ द. ंतरोवधैः; ख. ग. 'व' । ६ द. प्रग्रहो लिंगपादो वा । ७ ख. ग. द. ंकाः । ८ ख. ग. द. िरिं । ९ क. ट । १० द. र्नी । ११ द. यज्ववंशश्च; ख. ग. मञ्चवं । १२ द. ंस्यौ । १३ द. ता । १४ द. का ।