समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

रुचकादिप्रासादलक्षणं नामैकोनपञ्चाशोऽध्यायः । २८७ तस्य भित्तिर्विधानव्या क्षेत्रेऽष्टाश्रियुते बुधैः । वामनश्च(स्य) पुनद्वौँद्वौ गवाक्षौ दिक्त्रये मतौ ॥ १९२ ॥ अस्यैवाग्रे यदा सीमाभागाद् भागत्रयायता । द्विभागं विस्तृता ह्यंशसमुच्छेदाष्टभिर्धरैः (?) ॥ १९३ ॥ अलिन्दोवेष्टिता युक्ता प्राग्रीवैर्मेखलेऽ१तदा । भित्तिक्षेत्रे यदास्यैव प्राग्रीवाः परिवेष्टिताः ॥ १९४ ॥ अलिन्देन धरैः षड्भिः षड्भिर्युक्तास्तदा लयः । अष्टभागमिते क्षेत्रे कृतेऽष्टाश्रिणि सर्वतः ॥ १९५ ॥ भागद्वयमितं कुर्याद् देवकोष्ठं मनोरमम् । चतुर्भिः शोभितं द्वारैर्भागिका(लिन्दवेष्टितम्) ॥ १९६ ॥ अलिन्दस्य विधानव्याः स्तम्भाश्चाष्टौ ततोऽपरः । स्याच्चतुर्विंशतिस्तम्भो भागिकोऽलिन्दकः पुनः ॥ १९७ ॥ तथाविधस्तृतीयोऽपि प्राग्रीवाश्च चतुर्दिशम् । प्रासादोऽयं महापद्मो ब्रह्मणः शङ्करस्य च ॥ १९८ ॥ द्वितीयो(ये)ऽलिन्दक(के)ऽस्यैव प्राग्रीवाः स्युश्चतुर्दिशम् । अलिन्देन परिक्षिप्तो हंस एष प्रकीर्तितः ॥ १९९ ॥ प्राग्रीवोऽस्य महापद्मस्यालिन्देनाष्टनो यदा । कर्णप्राग्रीवकौ द्वौ द्वौ व्योमसंज्ञस्तदा भवेत् ॥ २०० ॥ हंसस्यैव वलभ्यः स्युः प्राग्रीवाणां५ पदे यदा । चतुःस्तम्भाः परिक्षिप्ता अलिन्देन चतुर्दिशम् ॥ २०१ ॥ तदा चन्द्रोदयो नाम प्रासादो जायते शुभः । एवमेषां चतुष्षष्टिः प्रासादानामुदाहृता ॥ २०२ ॥ इति सुरभवनानां सप्ततिर्दारवाणा- मिह सदनचतुष्केणान्वितेयं प्रदिष्टा । १ द. न्द । २ द. ॰लैस्तदा । ३ द. स्त्रि । ४ द. गो । ५ द. वा । ६ द. ॰नां पदे यथा । ७ द. आ । ८ द. ताः । § इहानुक्रमो व्यत्यस्तः । § लदये तु मेखल इति पठितः ।