भारतकोश
समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

Samarangana Sutradhara of Raja Bhoja

धाराधिपति महाराज भोज / प्रो. पुष्पेन्द्र कुमार द्वारा

DevanagariHindipublished726 पृष्ठ

पृष्ठ 407, कुल 726 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 407

३४२ समराङ्गणसूत्रधारे व्यासोच्छ्रायैश्च भद्राणि सिंहकर्णैर्विभूषयेत् । यदन्यदस्य तत् सर्वं पद्मरागसमं भवेत् ॥ २२८ ॥ वज्रकोऽयं समाख्यातो विधेयस्त्रिपुरद्विषः । वज्रकः ॥ वज्रकस्यैव भद्रेषु पूर्ववद् रथिकास्थितौ ॥ २२९ ॥ षड्भागविस्तृतं तत्र शिखरं विनिवेशयेत् । सप्तभागसमुत्सेधं दिक्षु सर्वास्र्वयं विधिः ॥ २३० ॥ मुकुटोज्ज्वल इत्युक्तः प्रासादोऽयं सुरालयः । मुकुटोज्ज्वलः ॥ अस्यैव तु यदा स्थाने भद्रे भद्रे चतुर्दिशम् ॥ २३१ ॥ सिंहकर्णं परित्यज्य वर्धमानो विधीयते । ऊर्ध्वाभवत्तृतीयायाः( ? ) सप्तोच्छ्रायैषडायताः ॥ २३२ ॥ ऐरावतोऽयं कर्तव्यः प्रासादस्त्रिदशेशसँतिः( शितुः ) । ऐरावतः ॥ ऐरावतस्य संस्थाने प्रासादे पूर्ववत् स्थिते ॥ २३३ ॥ वर्धमानं विहायोर्ध्वं यदा सिंहो निवेश्यते । शिखराणि च चत्वारि दिक्षु सर्वासु वर्जयेत् ॥ २३४ ॥ क्षेत्राया( ष्टामे ? )र्विस्तारं गर्भवेश्म निवेशयेत् । चतुर्भागायतं भद्रं निर्गमेण विभाजितम् ॥ २३५ ॥ भद्रत्रयं प्रयुञ्जीत भित्तिभागेन वेष्टितम् । द्वारोच्छ्रयं स(ख)विस्ताराद् व( द्वा )रार्धेन समुच्छ्रयः ॥ २३६ ॥ गवाक्षस्तत्र कर्तव्यो यथा द्वारं न लङ्घ्यते । मध्ये चतुष्किका कार्या द्विभागायामविस्तृता ॥ २३७ ॥ प्रासादो राजहंसोऽयं ब्रह्मादीनां प्रशस्यते । राजहंसः ॥ १ द. स्तु । २ द. ऊर्ध्व भवस्तृ˚ । ३ द. यः । ४ द. ˚शालयः । ५ द. माष्ट वि । ६ द. निक्रम् । ७ द. ˚च्छ्रायं सविस्तारा द्वा˚ । ८ द. ताः ।