समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

३५२ समराङ्गणसूत्रधारे

उभयोरन्तरं कार्यं विस्तारात् पञ्चभागिकम् । अन्तरालं च कुर्वीत शृङ्गं तत्तं¹ चतुष्पदम् ॥ २१ ॥ विभागस्तादृशोऽस्य स्याद्² बाह्यशृङ्गस्य याहशः । भित्तिकन्दान्तराले च कार्यं षड्दारुकं बुधैः ॥ २२ ॥ इँ³तिकातोरणयुतं चतुर्दिक्षु मनोरमम् । पुरतो मण्डपं कुर्यात् सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ २३ ॥ भागैः पञ्चाशता कुर्यादस्य मानमिहोर्ध्वगम् । एषां मध्ये सँ⁴विंशत्या प्रविधेयास्तुलोदयाः ॥ २४ ॥ तेषां मध्ये⁵ऽशकैः षड्भिर्वेदीबन्धो विधीयते । नवधा भाजिते तत्र वेदीबन्धे समैः पदैः ॥ २५ ॥ कुम्भश्चतुष्पदस्तत्र द्विपदस्तु मसूरकैः । भागेनान्तरपत्रं स्यान्मेखला द्विपदाः स्मृताः ॥ २६ ॥ मूलभागास्तु ये तैः स्याज्जङ्घा दशभिरुच्छ्रिताः । द्विपदा मेखला प्रोक्ता द्वयंशे चान्तरपत्रके ॥ २७ ॥ अधस्तादूर्ध्वपक्षं(ष्ट)स्य तलपट्टस्य चोपरि । षोडशांशाँ⁷ विधान्वर्यास्तत्रैतत् कर्म वो⁸र्चयेत् (?) ॥ २८ ॥ भागेन रूपधारा स्यात्⁹ सार्धा सार्धा च सेनकम्¹⁰ (?) । वेदी भागत्रयोत्सेधो +¹¹ द्वेनासनपट्टकः ॥ २९ ॥ सोर्ध्व¹²(सार्ध)भागेन कर्तव्यमूँ¹³र्ध्वचन्द्रावलोकनम् । आसनस्योर्ध्वतः स्तम्भाः सार्धपञ्चपदाः स्मृताः ॥ ३० ॥ भागेनोच्छौँ¹⁴लकं कार्यं शीष¹⁵(शीर्ष¹⁶) सार्धपदोन्नतम् । पट्टः स्याद् द्विपँ¹⁷दोत्सेधस्त्रिपदश्छाद्यविस्तरः ॥ ३१ ॥ लँ¹⁸म्बनं तु तदर्धेन यथाशोभमथापि वा । ऊँ¹⁹र्ध्वनान्तरः(र्ध्वेनान्तर)पत्रस्य कस्य(ल्प्य)तेऽप्ययथाक्रमम् ॥

१ द. नु । २ द. र । ३ द. इलिका तोरणैः युक्तं । ४ द. ऽथ । ५ द. काः । ६ द. पुस्तके नास्ति । ७ द. ᵒशो । ८ द. व्यो । ९ द. चा । १० द. त्यात्साद्धर्शाद्राजसेनकं । ११ द. धं सार्दैना ? । १२ द. प्रतौ नास्ति । १३ द. र्ध्वं । १४ द. त्का । १५ द. प्रतौ नास्ति । १६ द. टः । १७ द. विधी । १८ द. लवणं । १९ द. ऊर्ध्वमन्तरपत्रस्य कथ्यतेऽथ यथागमम् पुस्तकस्य पाठः ।