समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेर्वादिर्विशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ३५३ कोणेषु कूटः कर्तव्यो विविधैः कर्मसम्भ्रमैः । विस्तारः स्याच्चतुर्भागस्तेषां षड्भाग उच्छ्रयः ॥ ३३ ॥ कर्णा घण्टासमायुक्ताः कूटमानं विधीयते । ^४तत्र मृत्युक्रमात्(?)कुर्यादेकैकं च तदूर्ध्वतः ॥ ३४ ॥ तेषां च तुल्यता कार्या विस्तारादुच्छ्रयादपि । चत्वार एककर्णे स्युरेवं सर्वेषु षोडश ॥ ३५ ॥ सिंहकर्णस्य विस्तारो(र)^८मानं स्यादष्टभागिकम् । ^६षड्भागस्तु तथोत्सेधो रथिकैश्च विभूषणम् ॥ ३६ ॥ गुणद्वा(ता)^७र्समायुक्तः शूरसेनाभिधानकः । सिंहकर्णो विधातव्यः सर्वकर्मसमाकुलः ॥ ३७ ॥ सिंहकर्णोदयादूर्ध्वमुरोमञ्जरिका भवेत् । ^१०विस्तारादष्टभागासावुच्छ्रायन(यान्न)वभागिका ॥ ३८ ॥ लतापत्रकसंयुक्ता मञ्जरी स्यात् सुशोभितां^११ । ग्रीवा पादोनभागा स्यादाण्डकं भागमुच्छ्रितम् ॥ ३९ ॥ ^१२चन्द्रिका सार्धभागेन कलशश्चैव भागिकः । कूटमूर्ध्वे^१३(र्ध्नि) द्वितीया स्यादुरोमञ्जरिका तथा ॥ ४० ॥^१४ (^१५भागात्तद्वादशविस्तीर्णा तु सार्धा न त्रिदशावाच्छ्रिता?) । भागमेकं भवेद् ग्रीवा सार्धभागेन चाण्डकम् ॥ ४१ ॥ ^१७कर्पूरं(?) चार्धभागेन कलशश्च द्विभागिकः । उरःशिखरकान्य(र्ण्ये)^१८ष्टौ भवन्त्येवं चतुर्द^२०(र्दि)शम् ॥ ४२ ॥ द्वितीयकूटकस्योर्ध्वे कर्तव्या मूलमञ्जरी । ^२१भागषोडशविस्तारा पादाष्टादशकोदयः(या) ॥ ४३ ॥ १ द. रं । २ द. र्ण । ३ द. कं । ४ द. तत्र दृक् प्रक्रमात् कुं° । ५ द. रं । ६ द. तद्भागश्च तथोत्सेधा रथकैकश्च । ७ द. पु. नास्ति । ८ द. रः । ९ द. णै । १० द. विस्तरो दृष्टभागं स्यादुच्छ्रय- नवभागिकाः ॥ पुस्तकस्य पाठः । ११ द. ताः । १२ द. चंडिका । १३ द. प्रतौ नास्ति । १४ द. यः । १५ द. भागान् द्वादशविस्तीर्णान् सार्धां त्रिदशोच्च्छ्रितान् ॥ पुस्तकस्य पाठः । १६ 'भागद्वादश- विस्तीर्णा सार्धोनत्रिंशतोच्छ्रिता' इति स्यान् । १७ द. चंडिकं । १८ द. कर्पूरं चात्र भागेन । १८ द. पुस्तके नास्ति । २० द. प्रतौ नास्ति । २१ द. गं । २२ द. पराष्टादशकोटे यः । वा. ४५