समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

३६६ समराङ्गणसूत्रधारे कर्णा चतुष्पदा( ? )कन्दे भद्राण्येषां पदद्वयम् । निष्क्रान्तानि पदेन स्युः कन्दकर्णाश्रितानि हि ॥ १७८ ॥ षट्पदं मध्यमङ्गं स्याद् द्विपदश्चास्य निर्गमः । कर्णशालान्तरं यत् स्यात् (साँ गन्धमार्गे ? ) विधीयते ॥ १७९ ॥ द्विपदा कन्दभित्तिः स्याद् गर्भो द्वादशभागिकः । ऊर्ध्वमानमिह प्रोक्तं द्विगुणं द्विकलाधिकम् ॥ १८० ॥ चतुर्विंशतिभागान्ते तुलोच्छ्रायस्य मध्यतः । ऊर्ध्वमानं तु यत् प्रोक्तं ग्रीवाण्डाद्यं ततो बहिः ॥ १८१ ॥ कार्यं(तुलोदयं स्यांच ? ) वेदीबन्धोऽशसप्तकम् । त्रिभागं कुम्भकः सूत्रं( ? ) सार्धभागो मसूरकः ॥ १८२ ॥ भागेनान्तरपत्रं स्यात् सार्धभागेन मेखला । जङ्घा द्वादशभिर्भागैर्दूर्ध्वां वा गलपट्टिका( : ? ) ॥ १८३ ॥ अन्धारिका च भागार्थं सार्धभागा वरण्डिका । भागेनान्तरपत्रं स्याद् रूपकर्मसमाकुलम् ॥ १८४ ॥ ऊर्ध्वाधःपट्टयोर्मध्ये( ध्य )भागो भागैकविंशतिः । अतो मध्याद् विधातव्यं द्विपदं राजसेनकम् ॥ १८५ ॥ वेदी चतुष्पदा प्रोक्ता भागेनासनपट्टकः । पदद्वयेन सार्धेन कार्यं चन्द्रावलोकनम् ॥ १८६ ॥ नवभागोच्छ्रितः स्तम्भः पत्रकर्मंसमाकुलः । भागेनैकेन भरणं शीर्षकं च द्विभागिकम् ॥ १८७ ॥ उच्छांलकमुभौ भागौ हीरग्रहणमासिकम् ( ? ) । द्व्यंशा पट्टोच्छ्रितिर्भागचतुष्का बाह्यविस्तृतिः ॥ १८८ ॥ १ द. 'कर्णाश्चतुष्पदाः' इति स्यान् । इति मुद्रित पुस्तके; द. पुस्तकेऽपि ˚श्च˚ । २ द. यात् । ३ द. सांबुमार्गो वि । ४ द. त । ५ द. कार्यस्तुलोदयस्यांते वें˚ । ६ द. ˚कस्तत्र˚ । ७ द. ˚शाद्वा- मलपट्टिका । ८ द. सार्ध भागत्र˚ । ९ द. च । १० द. ˚र्णस˚ । ११ द. त्कां । १२ द. हीरग्रहण- मासिक । १३ द. चतुष्कं छायाविस्तृतिः ।