समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेर्वादिर्विंशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ४०९ कामानवाप्य विविधान् कीर्तिमारोग्यमेव च । भुक्त्वा भोगांश्च कैलासे कल्पान्ते२ यावदीप्सितम् ॥ ३शार्वं पदमवाप्नोति शान्तं ध्रुवमनामयम् । कैलासः ॥ त्रिविष्टपमथ ब्रूमः प्रासादममरप्रिय१म् ॥ सेवितं यक्षगन्धर्वसिद्धविद्याधरादिभिः । चतुरश्रीकृते क्षेत्रे विंशत्यंशविभाजिते ॥ षड्भागविस्तृता शाला स्याच्चतुर्भागनिर्गमा । चतु४रंश(इश)५ती कोष्ठकानां द्वासप्तत्यधिका भवेत् ॥ आशात्रयस्थितैर्भद्रैः सार्धमेवं६ प्रजायते । कुर्याद् गर्भगृहाण्यष्टौ (दिक्षु७ष्वाखपि ?) तानि तु ॥ कोणे तु८ षोडशांशानि तन्मध्ये९ चतुरोऽशकान् (?) । भित्तिर्द्वादशभिर्भागैगर्भाणामिति निर्णयः ॥ चतुःषष्टिपदः कार्यो मध्ये प्रासादनायकः । पदैः षोडशभिस्तस्य मध्ये गर्भं प्रकल्पयेत् ॥ द्विभागविस्तृता भित्तिः कर्तव्या तस्य बाह्यतः । (च१०तुर्दिशतं भ्रमन्ती स्य?) ++पञ्चपदायता ॥ वलभीः कारयेत् तद्वद् द्वि(दिग्)११भागेषु चतुर्ष्वपि । प्रत्यङ्गं द्विपदं कर्णशालावल्लभिकान्तरे ॥ तच्च द्विपदमुद्दिष्टं जलमार्गे पदार्धिके । पदैर्द्वादशभिर्दिक्षु चतसृष्वपि मण्डपान् ॥ प्रासादस्य प्रकुर्वीत कर्मशोभाविभूषितान् । मूला(ल) प्रासादगर्भस्य कुर्याद् द्वारचतुष्टयम् ॥ विज्ञेये(यं) तच्च दिग्भद्रे१२ सूत्रमार्गानुसारतः । जलान्तराणि कुर्वीत प्रत्यङ्गे१३ पार्श्वयोरपि ॥ १ द. 'पिनं' । २ द. न्तं । ३ द. सार्वस्पदम° । ४ द. या । ५ द. शती को° । ६ द. व । ७ 'दिक्ष्वष्टास्वपि' इति स्यात् । ८ द. षु । ९ द. र्ध्यं । १० 'चतुर्दिशं भ्रमन्ती स्यात् तस्याः' इत्येवजातीयं पाठ्यं स्यात् । द. चतुर्दिशं भ्रं° । ११ द. वि । १२ द. द्र । १३ द. ङ्ग । वा. ५२