समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेर्वादिर्विशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ४१३ प्रा (त्री) णि भूमौ द्वितीयायां तृतीयायां तु कूटकम् । कुर्यात् तुल्यसमुच्छ्रायविस्तारं तच्च मानतः ॥ कर्णे कर्णे तु कूटानि भवन्त्येवं पृथङ् नव । शुकनासोन्नतिः कार्या सार्धभागद्वयं बुधैः ॥ स्यादुरोमञ्जरी पूर्वा नष्टशृङ्गस्य चोपरि । विस्तारात् त्रिपदा सा स्यात् सार्धभागत्रयोन्नता ॥ भागं सपादं कुर्वीत ग्रीवां सकलशाण्डकम् । द्वितीयशृङ्गस्योर्ध्वं स्यादुरोमञ्जरिकापरा ॥ विस्तीर्णा चतुरो भागान् कार्या पञ्चपदोच्छ्रिता । स्कन्धावरोहणग्रीवाचन्द्रिकाकलशैः सह ॥ एतेषां तु समुच्छ्रायः सार्धभागं विधीयते । उरःशिखरकाण्यष्टावेवं कुर्याच्चतुर्दिशम् ॥ तृतीयकर्णशृङ्गस्य स्यादूर्ध्वं मूलमञ्जरी । सा भवेत् षट्पदोच्छाया पदपञ्चकविस्तृता ॥ त्रिपदः स्कन्धविस्तारो दिक्षु स्याच्चतसृष्वपि । कूटैश्च विविधन्यासैरलङ्कुर्वीत मञ्जरीम् ३ ॥ अर्धभागोच्छ्रिता ग्रीवा सार्धांशाद्वयविस्तृता । अण्डकस्य समुच्छ्रायस्त्रिभागोनपदं भवेत् ॥ कर्परं चार्धभागेन कलशः पदमुच्छ्रितः । नवभिः शिखरैर्युक्तः कर्तव्योऽयं समन्ततः ॥ वेदीबन्धस्तु सर्वत्र कर्तव्यः शतवास्तुवत् । कुर्यात् तेन विभागेन कलशानपि शोभनान् ॥ मञ्जरीः पद्मपत्राग्रतुल्याः सर्वत्र कारयेत् । अण्डकानि भवन्त्यत्र चत्वारिंशच्च पञ्च चै५ ॥ एवंविधं विधत्ते यः प्रासादं पृथिवीजयम् । पृथ्वीं विजयते कृत्स्नां निर्जितारिः स पार्थिवः ॥ १ द. त्र । २ द. कूटैर्विविधं न्यां । ३ द. री । ४ द. री । ५ द. वा ।