समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

४२६ समराङ्गणसूत्रधारे ¹+ चण्डिका(चोर्धेन ?)कलशः स्यात् पदोच्छ्रितः । यथा विराजते हंसो(हंसोमाशिरसि ? )स्थितः ॥ प्रासादोऽपि तथा हंसः पुरमध्ये विराजते । हंसारूयमेनं प्रासादं कारयेद् यो(नँरोत्तमा ? ) ॥ तावत् स्वर्गे वसेच्छ्रीमान् यावदिन्द्राश्चतुर्दश । हंसः ॥ रुचकाख्यँमथ ब्रूमः प्रासादं पुरभूषणम् ॥ आदौ समस्तवस्तूनां कल्पितं पद्मजन्मना । चतुरश्रीकृते क्षेत्रे⁶ चतुर्भिर्भाजिते पदैः ॥ भागमेकं भवेद् भित्तिस्तस्य गर्भः पदद्वयम् । ⁷वेदीबन्धं तथा जङ्घां मेखलामूर्ध्वमेखलाम् ॥ मानमूर्ध्वमधश्चास्य श्रीवत्सस्येर्व कारयेत् । कोणेषु स्तम्भकाः कार्या(हाँइ हीइसार्ष ? )समन्विता ॥ मध्ये तु रथिका कार्या चारुकर्मविभूषिता । चतुर्भौममिदं कार्य(स्तैवैवसट ? )कर्मणा ॥ युक्तं मध्ये तु रथिका प्रतिभूमि विधीयते । रुचकैः¹² कारितो येन प्रासादः शुभँ¹³वास्तुनि ॥ कुलानां तारितं¹⁴ तेन शतमात्मा तथोद्धृतः । रुचकः ॥ • वर्धमानमथ ब्रूमो धर्मारोग्ययशस्करम् ॥ तस्याष्टगुणमैश्वर्यँ¹⁵ भवेद् यः कारयेद् यदि । चतुरश्रं समं क्षेत्रं भाजयेद् दशभिः पदैः ॥ १ द. चन्द्रिका चार्धेनक°। २ मुद्रित पुस्तके 'च पदार्थेन' इति स्यात् । ३ द. ह्वामेन प्रा° । ४ द. °तरोत्तमः । मुद्रित पाठस्तु 'नरोत्तमः' इति स्यात् । ५ द. ख्या° । ६ द. प्रतौ 'क्षेत्रे' पाठः नास्ति । ७ द. वेदबंधे । ८ द. °स्यै । ९ द. °हीरसर्पे स°; मुद्रित प्रतौ 'हीरशीर्ष' इति स्यात् । १० द. °रु । ११ द. स्तस्यैवं सटकर्मणा । १२ द. रुचका कारितौ । १३ द. द्ध । १४ द. तां । १५ द. मैल्यर्थ ।