समराङ्गणसूत्रधार (महाराज भोज - वास्तु, स्थापत्य एवं यंत्र शास्त्र)

मेर्वादिर्विशिका नाम सप्तपञ्चाशोऽध्यायः । ४३१ पादोनभागद्वितयं कुम्भकं तेषु कारयेत् । भागेनैकेन कलशमर्धेनान्तरपत्रकम् ॥ पादहीनपदं कार्या मेखलास्य सुशोभना । जङ्घा षड्भागिकोच्छ्राया भागार्धं ग्रासपट्टिका ॥ हीरकं चैकभागेन कर्णस्थं परिकीर्तितम् । मेखलान्तरपत्रं च सार्धभागसमुन्नतम् ॥ जङ्घामध्ये तु कर्तव्या रथका रथकास्तथा (?) । वृत्तस्तम्भैः समकरैरग्रैर्मुक्तारत्नैः (सैर्मुक्तावरालकैः) ॥ जङ्घा तु संवृता कार्या मल्लुच्छाद्यैर्विभूषिता । जलान्तरेषु रूपाणि कुर्यात् सङ्घाटकैः शुभैः ॥ कुर्यात् तुलोदयस्योर्ध्वमिमं(?)भूमिभिरष्टभिः । स्कन्धाष्टांशोऽस्य दूराद्या +++ सपद्त्रयम् ॥ द्वितीया त्रिपदा प्रोक्ता तृतीया पादवर्जिता । सार्धद्व्यंशा चतुर्थी च पादोना पञ्चमी ततः ॥ षष्ठी तु द्विपदा कार्या पादोना सप्तमी ततः । अष्टमी तु कृ(क्षि)तिः कार्या सार्धभागेन संमिता ॥ एकैकस्याः पदार्धेन प्रक्षेपः स्यात् परस्परम् । कोणे कूटानि कुर्वीत प्रत्यङ्गे तिका(ल)कानि च ॥ भद्रे कुर्वीत रथिका विविधाः कर्मसङ्कुलाः । रथस्य पार्श्वयोर्लेखाः कर्तव्याश्चोभयोरपि ॥ वेदिकाश्य विधातव्या भागमेकं समुन्नता । ग्रीवा तावँदू भागमेकमण्डकं द्विपदोदयम् ॥ कुर्यात् सामलसारिं च चन्द्रिकां सार्धभागिकाम् । कलशस्त्रिपदः कार्यो बीजपूरं बहिस्ततः ॥ पुरतः शूरसेनं स्यान्मध्ये रूपसमाकुलम् । मिश्रकस्य विमानस्य सदृशं कारयेदमुम् ॥ १ द. व । २ द. र्भ्या । ३ द. म । ४ द. स्कंधो दृष्टं । सो स्यदूराद्यासपदं स्यात् पदत्रयं । ५ द. श । ६ द. तां । ७ द. भवेद् । ८ द. न्द । ९ द. री ।